63 



DE VISSGHEN. (PISCES.) 



De Visschen vormen de vierde klasse van het dierenrijk, en de laatste der 

 gewervelde dieren. Het zijn gewervelde dieren met een aderlijk hart, met 

 koud, rood (bij eene soort, wit) bloed; welke door kieuwen ademen; een 

 met schubben of met cene naakte huid bekleed ligchaara hebben; in het 

 water leven, en zich daarin voortbewegen door middel van vinnen, die 

 meestal door harde of weeke stralen ondersteund worden, tusschen welke 

 een vlies uilgespannen is, en van welke de staarlvin steeds in eene loodregte 

 rigling geplaatst is. 



Het ligchaam der visschen, uiterlijk beschouwd, kan verdeeld worden in 

 kop, romp, staart en vinnen; want een eigenlijke hals is niet aanwezig. 

 Zijne gestalte biedt, bij de verschillende visschen , groote verscheidenheden 

 aan: het is somtijds schijfvormig, zoo als bij de Roggen en Platvisschen ; 

 somtijds min of meer kegelvormig , zoo als bij de Egelvisschen ; somtijds 

 slangvormig, zoo als bij de Alen ; maar in de meeste gevallen is het lang- 

 werpig, zijdelings zamengedrukt en van het midden, naar den kop en 

 staart toe, in dikte afnemende. De anus doorboort de huikvlakte gewoonlijk 

 aan of digt vóór hel einde der eerste helft van den visch ; bij sommigen, 

 b.v. de Snoeken, ligt hij verder naar achteren, terwijl hij bij eenige soorten 

 de borst of keel doorboort. De staart, is dat gedeelte, hetgeen aan den anus 

 begint en het achterste, niet zelden grootste gedeelte van het ligchaam vormt; 

 hij gaat gewoonlijk ongemerkt in den romp over, en is zelden, zoo als dit 

 b.v. bij de Roggen plaats heeft, plotseling veel dunner dan de romp. 



De vinri'en beslaan uit stralen, die onderling door een vlies vereenigd zijn. 

 Zij kunnen verdeeld worden in ongepaarde en gepaarde. De ongepaarde zijn 

 de staart-, rug- en aarsvinnen ; de gepaarde, de borst- en buikvinnen, ledere 

 dezer vinnen kan op hare beurt, bij de eene of andere soort ontbreken, bij 

 eenige soorten schijnen zelfs alle vinnen te ontbreken, vermits die alsdan 

 onder de huid verborgen zijn. Het gewone getal beslaat echter, bij de meeste 

 uit twee of ééne rugvin, uit eene staart- en eene aarsvin, en een paar borst- en 

 een paarbuikvinnen. Rij vele visschen bestaat de eerste helft derrugvin, of indien 

 de rugvin in twee gedeeld is, de geheele eerste rugvin, zoo als de eerste stralen 

 der aars-, buik- en borstvinnen, uit stekels of doornen. Enkele diergelijke 

 beenstukken komen ook vóór bij sommige visschen met geheel weeke vinnen, 

 zoo als vele Vallen, sommige Karpers en Haaijen. De weeke vinnen bestaan 

 uit buigbare stralen , die meestal door eene menigte dwarsinsneden geleed en 

 aan haar einde in verscheidene takken gesplitst zijn. 



Het ligchaam der visschen is in vele gevallen met schubben bedekt, wier 

 grootte en gedaante aanmerkelijke verscheidenheden aanbieden. Zij zijn 

 gewoonlijk hoornachtig, liggen dakpansgewijs over elkander, en de vrije 

 rand is bij velen, zoo als b.v. de meeste Stekelvinnige visschen en Plat- 

 visschen, met stekeltjes of tandjes voorzien. Rij eenige andere visschen (de 

 Bichirs en Kaaiman-visschen) zijn de schubben hard en als geëmailleerd, en 

 zij zitten plavuisachlig tegen elkander. Rij nog anderen, zoo als de Haaijen, 



