64 



de Roggen en Sleuren, ziet men in de huid niet zelden beenstukken, welke 

 allerlei gedaante, b.v. die van schilden, knoppen, spijkers, doornen of 

 plaatjes aannemen. 



Vele visschen zijn met slijmporien voorzien, die meestal op eene, somtijds 

 afgebrokene rij, langs iedere zijde van het ligchaam liggen, en den zooge- 

 naamden zijstreep vormen. Deze openingen, van welke ieder eene schub 

 doorboort, geleiden veelal naar binnen in een buisje, en v('eren het slijm- 

 achtige vocht, waarmede het ligchaam der visschen bedekt is, naar buiten. 

 Bij vele naakte Visschen zijn de openingen onregelmatig over het geheele 

 ligchaam verspreid, of slechts aan den kop ziglbaar. 



De kop der visschen is meestal van middelmatige grootte, en zijdelings 

 zamengedrukt ; maar somtijds is hij plat en bij eenigen ook zeer groot, 

 zoo als b.v, bij de Zeeduivels. Het is vooral de snuit, wions gedaante, volgens 

 de soorten, veelvuldige wijzigingen ondergaat, en die niet zelden verlengd 

 is : dit is het geval met beide kaken bij de Geepen ; bij de Basterd-geepen 

 is slechts de onderkaak verlengd; bij de Znagvisschen , Zvvaardvisschen en 

 Zwaardsteuren loopt de snuit in een lang uitsteeksel uit. 



De neusgaten bestaan, bij de beenige visschen, meestal uit twee paar 

 openingen; bij de overigen is er slechts één paar aanwezig, en bij de Prik- 

 achtige visschen is het neusgat enkel. De neusholte doorboort slechts bij 

 eene soort van Prik {Mijxine) het gehemelte en staat, zoo als bij de door 

 longen ademende gewervelde dieren, met de mondholte in verband. Bij al 

 de overige Visschen zijn de neusgaten van achteren gesloten. 



De oogen liggen meestal aan de zijden van den kop; somtijds, zoo als bij 

 de Hamervisschen, aan het einde der beide zijdelingsche vleugels, welke de 

 kop bij deze visschen vormt; bij vele anderen daarentegen zijn zij naar boven 

 gerigt en min of meer digt bijeen. Bij de Schollen , wier geheel ligchaam 

 als het ware verdraaid is, liggen beide oogen aan de bovenzijde van het dier. 

 Oogleden met vrije randen worden bij een klein getal soorten aangetroffen, 

 en een derde ooglid vindt men slechts bij eenige soorten van Haaijen. De 

 oogen worden somtijds door eene laag vet omringd en gedeeltelijk bedekt; en 

 bij sommige soorten met zeer kleine oogen , zijn zij geheel onder de huid ver- 

 borgen. De oogbol is meestal van voren platter dan van achteren. Traan- 

 klieren zijn niet aanwezig. 



De kieuwopeningen verloonen zich veelal als twee groote langwerpige 

 openingen aan weerszijde van het einde des kops gelegen. Zij worden door 

 beenstukken, het kieuwdeksel vormende, bedekt : bij deze onderscheidt men 

 het achterstuk, het eigenlijke kieuwdeksel genoemd, het voorkieuwdeksel 

 het lusschen- en onderkieuwdeksel. Bij sommige visschen, zoo als de meeste 

 Aalachtige, hebben de kieuwopeningen de gedaante van tamelijk kleine gaten, 

 die bij eenigen (b.v. de Modder-alen , Sijmbranchus) , tot een, aan de 

 keel liggend, gat vereenigd zijn. Bij de Haaijen, Roggen en de Prikachtige 

 visschen zijn aan iedere zijde vijf tot zeven kieuwgaten aanwezig. Wanneer 

 men het kieuv^-deksel opligt, ontwaart men het kieuwvlies, hetgeen door 

 straalvormige beenstukjes ondersteund wordt, wier getal niet zelden van 

 gewigt is voor het bestemmen der geslachten en soorten. Dit kieuwvlies komt 

 meestal, bij den dood van den visch, naar buiten. 



