145 



De Dorschen. (Gadus.) 



De Dorschen hebben steeds volkomene, uit zes of meer stralen beslaande 

 buikvinnen. 



Sommige soorten hebben drie rug- en twee aarsvinnen, en een draadje 

 van onderen aan de punt der onderkaak. De beroemdste onder deze is de 

 kabeljaauw {Gadus morrhua), in den jeugdigen leeftijd dorsch [Gadus cal- 

 larïas) genoemd. Hij wordt gewoonlijk drie tot vier voet lang en twintig 

 pond zwaar, is grijsachtig bruin van kleur, met kleine geelachtige vlekken. 

 De Kabeljaauw wordt in ontelbare menigte, in den Noordelijken Oceaan 

 tusschen Europa en Amerika, tot in de Noord- en Oostzee aangetroffen, en 

 voornamelijk op de banken van Nicuw-Foundland, om IJsland, aan de noord- 

 kusten van Groot-Britanje en aan de kusten van Noorwegen , met hoeken 

 gevangen, welke in grooten getale aan lange lijnen bevestigd worden. Het 

 vleesch wordt gedroogd of gezouten , en komt, in het eerste geval, even als 

 dat van den Stokvisch (Gadus merlucïus), onder den naam van Stokvisch , 

 in het tweede geval onder den naam van Labberdaan in den handel. Uit 

 de lever van den Kabeljaauw wordt de, om zijn gehalte aan Jodium als 

 geneesmiddel bekende, levertraan genoemd, bereid. De Kabeljaauw houdt 

 zich voornamelijk op zandbanken op, en voedt zich met Visschen, Schelp- 

 dieren , Zeesterren en allerlei andere kleine zeedieren. De schelvisch {Gadus 

 (Eglefmus), de égrefin der Franschen, de haddock der Engelschen, is kleiner 

 en minder krachtig, bruin, van onderen zilverkleurig, met eene zwarte 

 zijstreep. Hij is gemeen in de Noordzee en wordt even als de Kabeljaauw 

 met hoeken gevangen. Hij wordt versch gegeten, en hoog geschat. 



Bij andere soorten met drie rug- en twee aarsvinnen ontbreekt het draadje 

 aan de onderkaak. Tot deze behoort de wijling {Gadus merlangus), de colin 

 of grelin der Franschen, de whiling der Engelschen. Zijne bovenkaak is 

 langer dan de onderkaak. Hij bereikt een voel lengte, is van boven rood- 

 achtig grijs, van onderen zilverachlig, en bewoont de Atlanlische kusten 

 van Europa tot in de Noord- en Oostzee. De koolvisch {Gadus carbondrïus), 

 heeft de onderkaak langer dan de bovenkaak, is donkerbruin van kleur, 

 en wordt gewoonlijk twee voet lang. Gadus pollacluus heeft de onderkaak 

 nog langer, is kleiner, van onderen zilverachlig en heeft vlekken op de zijden 

 van het ligchaam. Beide zijn menigvuldig in de zeeën van het Noordelijke 

 Europa. 



Eene soort uit de Middellandsche zee, Mora mediterrdnéa, heeft twee 

 rug- en twee aarsvinnen. 



Nog andere zonder baarddraadjes hebben een langer ligchaam , ééne lange 

 aarsvio en twee rugvinnen, van welke de tweede met de aarsvin in grootte 

 overeenstemt. Tot deze afdeeling behoort de zoogenaamde stokvisch {Gadus 

 merlucius), de hake der Engelschen : gemeen in de zeeën om Europa, waar 

 hij in menigte gevangen wordt. Zijn gedroogd vleesch draagt, met dat van 

 den Kabeljaauw, in den handel, den naam van stokvisch. 



Nog anderen hebben de gestalte en vinnen der voorgaande soort; maar 

 tevens een baarddraadje aan de kin. Tot deze behoort de letig {Gadus molua), 

 meer dan vier voet lang ; hij is gemeen in onze noordsche zeeën tot aan 



49 



