!7i 



voortreffelijk vleesch en de menigte, in welke zij zich op sommige jaargetijden- 

 vertoonen, een zeer gezocht voedsel, en hun vangst houdt, gedurende dezen 

 tijd , duizenden van raenschen bezig. De Haringachtige visschen vormen de 

 volgende geslachten. 



De eigenlijke Haringen. (Clupea.) 

 Bij de eigenlijke Haringen is de mondopening tot aan of onder het oog 

 gespleten; de aarsvin middelmatig; het ligchaam lansvormig en de buik 

 scherp en veelal getand. De meeste hebben zes tot acht, somtijds tien stralen 

 in het kieuwvlies. 



De beroemdste soort is de gewone haring {Clupea harengus). Hij heeft 

 acht stralen in het kieuwvlies, en kleine tanden aan de kaken, het gehemelte 

 en de tong. Hij wordt omstreeks eenen voet bng; is zilverkleurig, op den 

 rug blaauwachlig groen , en bewoont de zeeën in het noorden van Europa. 

 Er bestaan waarschijnlijk verscheidene rassen van Haringen, welke misschien 

 ook op verschillende tijden voortteelen. Die aan de Fransche kusten en in 

 de Oostzee leven, zijn kleiner dan die uit het Noorden. De Haring leeft 

 gezellig; houdt zich, buiten den tijd der voortteeling in eene zekere diepte 

 der zee op; verzamelt zich , gedurende dezen tijd, in ontelbare menigte op 

 banken en andere gunstige plaatsen langs de kusten, welke voor genoemd 

 doel geschikt zijn, en hel is vooral ten dien tijde, dat men op zijne vangst 

 uitgaat. Zij vertoonen zich meestal plotseling, en in bepaalde streken, ver- 

 plaatsen zich inlusschen somtijds, in den loop van eeuwen, allengskens. 

 De kuit wordt somtijds aan de kusten gespoeld, en wel in zulke groote 

 hoeveelheden , dat hij den oever een halven voet hoog bedekt; dit heeft onder 

 anderen bij ons niet zelden plaats aan de oevers der in de Zuiderzee gelegene 

 eilanden. Zoodra de Haringen hunne kuit geschoten hebben, keeren zij 

 weldra in het ruime sop terug. Somtijds bezoeken zij ook den mond der 

 rivieren. De Haring heeft geen zeer taai leven, kan echter een uur lang 

 buiten het water blijven , alvorens hij sterft. Op het drooge gebragt of bij 

 het sterven, laat hij meestal, zoo als men dit ook bij vele andere visschen 

 heelt waargenomen, een zwak geluid hooren. Bij stil weder steekt de Haring 

 niet zelden zijnen kop uil het water of maakt zelfs kleine sprongen. Hij voedt 

 zich met Garnalen of andere kleine kreefldieren en vischkuit; zijne voornaamste 

 vijanden zijn de Vin- en Bruinvisschen, de Kabeljaauw, de Zalm, de Haaijen 

 en vooral de Doornhaai , die de benden van Haringen in menigte volgt, en 

 ook aan de nelten groote schade toebrengt. De geschiedenis van de haringvangst 

 gaat terug tot in het duister der Middeleeuwen. Oslende en Nieuwpoort waren 

 reeds in 81 4 dorpen, door Haringvisschers bewoond. De eerste geregelde 

 vaarten der Hollanders op de haringvangst werden in 1164, van den Briel 

 uit, ondernomen. In 1416 ging men voor het eerst, van Hoorn uit, met zeer 

 groote nellen vangen. Een weinig voor dien lijd had Willem Beukelsz., het 

 kaken der Haringen uilgevonden, en van nu af werden de zoogenaamde Hol- 

 landsche Haringen boven alle andere beroemd. De hoogste bloei bereikte onze 

 haringvangst in de zeventiende eeuw; er werden toen jaarlijks omstreeks 

 twee duizend haringbuizen uitgezonden. Deze vangst heeft gedurende de 

 zomermaanden plaats; die der zoogenaamde Panharingen, welke niet zelden 



