236 



beslaat eenvoudig uit de op heete metalen platen gedroogde ligchamen dezer 

 dieren, van welke, in dezen staat, ongeveer 70000 stuks op een pond gaan. 

 Er wordt jaarlijks nagenoeg eene millioen pond Cochenille in Europa in- 

 gevoerd. De beste soort, Mesteque genoemd, bevat omstreeks vijftig procent 

 zuivere verwslof, die, door eene kunstmatige bewerking gewonnen. Karmijn 

 heet en voornamelijk dient om stoffen, uit dierlijke wol gemaakt, scharlaken- 

 en karmozijnrood te verwen. — Eene andere soort, de hermes der Arabieren, 

 Coccus Uicis, leeft op de eiken in het zuidelijke Europa. Het wijfje bereikt 

 de grootte eener erwt. Zij diende vroeger algemeen om scharlaken- en kar- 

 mozijnrood te verwen, welke laatste naam van dien van Kermes afgeleid is. 

 Thans is zij grootendeels door de Cochenille verdrongen , die meer en eene 

 fraaijere verwstof bevat.— Hetzelfde is het geval met Coccus polonïcus , die 

 aan de wortels van verscheidene planten, vooral van Scleranthus perennis 

 leeft. Zij wordt intusschen in het oostelijke Duitschland en in Rusland nog 

 als verwslof gebruikt. — Wij voeren nog aan Coccus f'iciis , eene soort, welk 

 in Bengalen gevonden wordt en op verscheidene boomen , vooral van het 

 geslacht Fïcus leeft. Deze dieren zuigen zich, digi bij elkander zittende, 

 aan de jonge loten der boomen vast, uit welke, aan deze plaatsen, een dik 

 sap vloeit. Verhard, vormt dit sap hel gomlak {gummilacca) . Hieruit wordt 

 de verwslof getrokken , welke de Engelschen Inc-lake en lac-dye noemen , 

 en welke, zoo als het Karmijn, tot het kleuren en leekenen, maar voor- 

 namelijk lot het scharlakenrood-verwen gebruikt wordt. De op deze wijze 

 geverfde wollen stoffen bieden zelfs beter tegenstand aan de inwerking van het 

 zweet dan die met Cochenille geverwd zijn ; daarentegen is de lac-dye minder 

 geschikt voor het Karmozijnroodverwen. Het van zijne kleurstof beroofde 

 gomlak is de zoogenaamde s/je//-/o/»:, die tot het vervaardigen van zegellak, 

 van poliluur voor fijne meubelen en lot het slevigen van vilte hoeden gebruikt 

 wordt. 



Eene soort uit het zuiden van Frankrijk, Dorthesïa genoemd, wijkt van 

 de voorgaanden af door de aanwezigheid van twee, ofschoon buitengewoon 

 kleine, achtervleugels, en een bundeltje wille draadjes aan hel achterlijf. 

 Het mannetje heeft lange, het wijfje korte sprieten. Zij leeft op verscheidene 

 soorten van Eiiphorbw. Hare cijeren zijn in een donsachtig pluis verborgen. 



DE LUIZEN. (PEDICULI.) 



De Luizen zijn ongevleugelde, parasitisch op andere dieren levende inseclen, 

 die geene gedaanteverwisseling ondergaan, en slechts twee kleine, eenvoudige 

 of in het geheel geene oogen hebben. Hun lijf is plat en doorschijnend; zij 

 hebben korte, uit vijf leden zamengestelde sprieten; eenen zuigmond , som- 

 tijds echter werkelijke kaken ; en veelal slechts twee leden en eenen haak 

 aan den voet. 



De eifjenlijke luiten {Pedicülus), welke parasitisch op den mensch en de 

 zoogdieren leven, wier bloed zij zuigen, hebben eenen geheel in den kop 

 terugtrekbaren snuit, in de gedaante eener, met eene dubbele rij van landjes 

 gewapende scheede, vvelke den, uit vier borsteldraadjes gevormden zuiger 



