281 



oude wereld worden andere soorten aangetroffen : wij voeren slechts Apis 

 unicolor van Madagascar en Mauritius aan, wier honig bij de Franschen onder 

 den naam van miei vert bekend is. 



De hommels, Bombus, onderscheiden zich voornamelijk van de Bijen door- 

 dat de scheen harer achterpooten aan de binnen- en onderzijde met twee 

 stekeltjes gewapend is. De meesten zijn grooter dan de bijen; haar ligchaam 

 is digt met hair bekleed , en haar lijf is dikker en veelal met geele of roode 

 ringen versierd. Dit geslacht is zeer talrijk aan soorten. De meesten leven in 

 kleine gezelschappen van vijftig tot drie honderd stuks in holen onder de 

 aarde of onder steenen , waar zij haar kroost voortbrengen ; en bij deze merkt 

 men, niet slechts mannetjes, wijfjes en zoogenaamde geslachtlooze voorwerpen, 

 maar zelfs tweeërlei verscheidenheden van wijfjes op, te weten: grootere, 

 uit wier eijeren zoowel mannelijke en vrouwelijke als geslachtlooze voor- 

 werpen voortkomen, en kleinere, uit wier eijeren slechts mannelijke voorwerpen 

 ontstaan. De Hommels voeden zich even als de Bijen met den honig en het 

 stuifmeel der planten. Eene der gemeenste van onze soorten is de gewone 

 aardhommel {Bombus ter restr is) . Zwart; borststuk van achteren en achter- 

 lijf van voren, geel; achterlijf aan het einde wit. Deze dieren maken hunne 

 woning onder den grond, het liefst aan eeno helling: zij heeft de gedaante 

 van eene zes tot acht duim breede ruimte, tot welke een naauwe , gedraaide 

 gang leidt. In deze holen vindt men de cellen op eencn hoop opeengestapeld; 

 en zij dienen tevens tot winterverblijf aan de groote wijfjes, welke, in het 

 najaar geboren, zich toen reeds met de mannetjes gepaard hebben, die van 

 de vroeger ontwikkelde kleine wijfjes afkomstig waren. De groote wijfjes, 

 komen, na de overwintering, reeds vroeg in het voorjaar te voorschijn ; zoeken 

 eene geschikte plaats op tot het aanleggen van eene woning, maken die, 

 en leggen weldra hare eijeren. Uit deze komen grootendeels geslachtlooze 

 ^ "^.orwerpen , welke de moeder in hare werkzaamheden behulpzaam zijn. 

 Het tweede broeisel daarentegen, hetgeen in den zomer plaats heeft, beslaat 

 uit voorwerpen van beide seksen en ook wederom geslachtlooze. De moeder 

 moet aanvankelijk, hare nieuwe eijeren, tegen de aanvallen der eersigeboren 

 werkhommels verdedigen ; weldra echter beginnen deze voor de nieuwe familie 

 de grootste zorg te dragen , door de maskers te voeden , en door een' beet 

 de spinsels der poppen te openen , wanneer het volkomen insect te voorschijn 

 komen wil. Zoodra intusschen de jonge wijfjes uitgekomen zijn, tracht de 

 moeder haar geheel of uit een gedeelte der woning te verjagen ; de jonge 

 wijfjes vechten tevens onderling, en leggen, wanneer de rust hersteld is, 

 eijeren ; uit deze eijeren komen slechts mannetjes voort ; en deze paren zich 

 met de grootere wijfjes, welke in de woningen overwinteren. Al de overige 

 voorwerpen en ook de wijfjes, welke in het voorjaar de koloniën* gevestigd 

 hebben, sterven nu in den beginne van den winter. — Eene andere soort, 

 de moshommel {Bomb. muscörum) is kleiner dan de Aardhommel, op den 

 rug ros, en met geelachtig grijze ringen aan het achterlijf. Hare levenswijze 

 heeft veel overeenkomst met die der voorgaande soort, maar zij maakt hare 

 woning in eene uitholling van den grond, overdekt ze met eene soort van 

 koepeldak, en laat slechts ééne, tot de binnenruimte voerende opening over, 

 welke zijdelings ligt en zoo klein is , dat er slechts een Hommel te gelijk 



