287 



De Mieren, {Formica.) 



Men onderscheidt in het groole geslacht der Mieren twee afdeelingen , te 

 weten : de gezelligen en ongezelligen. Bij eerstgenoemden treft men , behalve 

 de gevleugelde mannetjs en vvijfjes, zoogenaamde geslaciitlooze voorwerpen, 

 aan, die buitendien ook vleugelloos zijn; bij de ongezelligen zijn slechts 

 mannetjes en wijfjes aanwezig, en slechts eerstgenoemden hebben vleugels, 

 terwijl laatstgenoemden vleugelloos zijn. Het eerste lid van hare sprieten is 

 groot, en vormt met de overigen eenen hoek. Deze dieren zijn over de ge- 

 heele wereld verbreid. 



De eigenlijke of gezellige mieren leven in groote koloniën bij elkander, 

 en deze bestaan uit gevleugelde mannetjes en wijfjes, en uit ongevleugelde 

 vverkraieren , van welke men echter bij velen twee rassen onderscheidt, te 

 weten: eene kleinere, de huishoudelijke bezigheden bezorgende, en eene 

 grootere, bestemd om de kolonie te verdedigen en hare togten aan te voeren 

 of te leiden. De steel van het achterlijf wordt uit eene of twee aanzwellingen 

 gevormd. Bij vele soorten ontbreekt de angel geheel en al, en zij laten, 

 in stede van te steken , uit haar achterlijf, een bijtend vocht (het mierenzuur) 

 vloeijen. De wijfjes zijn grooter dan de mannetjes, die daarentegen grootere 

 oogen hebben. De werkmieren zijn in betoog vallend door hare kleinheid, 

 haren groeten kop, sterk ontwikkelde bovenkaken, kleine oogen, ontbreken van 

 nevenoogen, en, naar evenredigheid, langere en meer krachtige pooten. De 

 meeste soorten zijn klein, en slechts weinige bereiken eene lengte van eenen 

 halven of drie-vierden duim. Zij zijn meestal ros van kleur, of zwart met 

 rosse banden. De Mieren hebben onderling, in hare zeden en levenswijze, 

 veel overeenkomst. Zij voeden zich met allerlei insecten en derzelver maskers, 

 met het vleesch van doode zoogdieren of vogels, met vruchten , houden vooral 

 van zoete stotfen, zoo als suiker, en slorpen derhalve gretig hel zoete sap op, 

 hetgeen uit het ligchaam der bladluizen druipt, welke zij tot dit einde met 

 hare sprieten streelen en zelfs in hare nesten slepen, In de gematigde en koude 

 luchlstreken verslijven zij bij de nadering van den winter, nemen alsdan geen 

 voedsel meer tol zich, en overwinteren in dezen staat. Hare zoogenaamde nesten, 

 uil aarde, bladeren of andere planlendeelen gevormd , leggen zij onder de aarde 

 of in holle boomstammen aan : in het eerste geval wordt hunne tegenwoor- 

 digheid verraden door kleine aardhoopen, welke zij boven hare woonplaats 

 oprigten. De gangen, welke tot het nest leiden, zijn talrijk, maar onregel- 

 matig en gekronkeld. Van hieruit begeven zich de Mieren, naar alle rigtingen, 

 tot op kleinere of grootere afstanden van hel nest, om voedsel bijeen te brengen, 

 en vormen op deze wijze regie wegen over den grond, langs welke men deze 

 diertjes in lange kolommen heen en weder ziet loepen. Intusschen zijn de 

 werkmieren alleen belast met het bouwen van het nest, zoo als het verzorgen 

 en voeden van de maskers : zij brengen de nagenoeg mikroskopisch kleine 

 eijeren in kamers; dragen de maskers bij fraai weder, naar boven; bergen 

 ze bij regen of ruw weder, in de diepere plaatsen van het nest, verdedigen 

 ze met moed en koenheid tegen de aanvallen hunner vijanden, en hebben 

 ook eene gelijke zorg voor de poppen, welke in een groot langwerpig eirond 

 spinsel verborgen zijn, en het, onder den valschen naam van miereneijeren 



