521 



De eigenlijke sphinxen hebben prismatische, van fijne inkervingen voor- 

 ziene sprieten; eene duidelijke, somtijds zeer lange toog en smalle vleugels. 

 Zij vliegen zeer schielijk. Vele soorten zijn bij ons onder den algemeenen 

 naam van pijlstaart bekend. De meest beroemde en eene der grootste soorten 

 is de doodshoofd-vlinder, Sphinx {Acherontïa) alröpos. Vlugt vier tot 

 vijf duim. Ligchaam zeer krachtig. Tong kort. Voorvleugels bruin, met 

 lichte en zwarte vlekken en strepen. Acht-^rvleugels geel, met twee zwarte 

 banden. Borslschild zwart, met eene groote, geele, van twee zwarte punten 

 voorziene vlek , wier gedaante eenigzins aan die van eenen menschenschedel 

 doet denken , en welke aanleiding heeft gegeven tot den naam van dezen 

 vlinder. De rups is geel, met groen geschakeerd, met blaauwe hoekige strepen 

 op den rug; zij voedt zich met de bladeren van allerlei planten, vooral van 

 aardappelen of ook van jasmijn; daar zij zich bij dag zelden vertoont, zoo 

 spoort men haar bij nachllijd met eene lantaarn op, wier licht zij gaarne 

 opzoekt. Deze groote Vlinder is in kleinen getale over geheel Europa verbreid , 

 en soortgelijke voorwerpen, die somtijds slechts weinig van de onze afwijken , 

 worden ook in de meeste overige werelddaelen aangetrotïen. Hij maakt, met 

 zijnen tromp, een vrij sterk geluid, en dit, zoowel als de zoogenaamde doods- 

 hoofd-vlek, hebben vroeger bij de bijgeloovige menigte aanleiding gegeven, 

 dit onschuldige dier voor eenen doods-profeet te houden. — Bij andere 

 soorten is de tong zeer lang. Eene der, hiertoe behoorende , ook bij ons, 

 meest bekende soorten is de liguster-pijlslaar l , Sphinx liguslri. Vlugt 

 meer dan vier duim. Voorvleugels grijsbruin. Achtervleugels rood met zwarte 

 dwarsbanden. Rups geelgroen , met geele luchtgaten en boven deze met 

 schuinsche witte en roode strepen. Men vindt haar in den nazomer vooral op 

 den liguslerslruik. De vlinder komt eerst in den volgenden zomer te voor- 

 schijn. — De winde-pijlstaarl , Sphinx convolvüii , zoo genoemd omdat 

 zijne rups op de veld-winde (Convolvülus arvensis) leeft, heeft in grootte, 

 gestalte en de kleur van zijn achterlijf veel overeenkomst met den Liguster- 

 pijlstaart, maar zijne vleugels zijn allen bruingrijs, met zwart gevlamd, ge- 

 vlekt en gestreept. Men ziet hem, met den voorgaanden, tegen den avond, 

 veel om groote bloemen, vooral kamperfoelie, zwerven. De dennen-pijlstaart, 

 Sphinx plnaslri, is kleiner, bruinachtig grijs, met donkere vlammen en heeft 

 het achterlijf wit met zwarte ringen. Men vindt hem in de maand Junij over 

 dag aan de stammen van dcnncnboomen zitten. De rups is grijsgroen met 

 eene roode streep langs den rug en geele strepen aan de zijden. — Eene zeer 

 fraaije groote soort is de oleander-pijlstaart , Sphinx {DeilephVa) nêrii, 

 zoo genoemd, omdat zich zijne rups van de bladeren van den oleander-heester 

 voedt. Deze soort, uit het warme Europa, wordt slechts enkel en zeer zelden 

 in het gematigde Europa aangetroffen , waar voornoemde plant niet in het 

 wild groeit. De vlinder heeft vier tot vijf duim vlugt en is zeer aangenaam 

 met groen, geel, grijsrood en violet geschakeerd. — De wolfsmelk-pijlstaart, 

 Sphinx euphorMoi , is overal zeer gemeen, waar de plant, van welke zijne 

 rups leeft (Euphorbia cyparissias) groeit. De rups is zeer in het oog vallende 

 door hare zwarte, met geele, roode en witte stippen en strepen gesierde, hoofd- 

 kleur. De Vlinder heeft drie duim vlugt, en de achtervleugels zijn van zwarte 

 en bleekroode banden voorzien, — De rupsen van sommige soorten voeden 



4/ 



