557 



als bij de wijfjes, met twee openingen naar builen uitmonden. Slecbls bij de 

 hoogere vormen zijn wezenlijke roeden aanwezig. De eijerstokken en ballen 

 hebben gemeenlijk de gedaante van twee blinde zakken. Velen dragen de 

 eijeren, nadat zij gelegd zijn met zich rond, lot dal zij uilgekomen zijn: 

 sommigen aan de poolen, anderen onder het lijf of zelfs onder de schaal 

 op den rug; nog anderen in twee aan weerszijde van het achterlijf bevestigde 

 zakken. Vele Kreeftdieren hebben, in den beginne, maar slechts gedurende 

 eenen korten lijd, eenen, van hunne volkomenen gestalte zeer verschillenden, 

 vorm. Zoo hebben b.v. de kleine jongen van sommige Krabben, eenen langen 

 bek en even langen haak op den rug, en deze diertjes werden als eigene 

 vormen beschouwd en onder den naam van Zoë beschreven. Bij anderen 

 zijn in den beginne poolen aanwezig, die later verdwijnen., en dit heeft bij 

 eenigen zelfs met de oogen plaats. De Kreeftdieren vervellen eenmaal, in 

 den jongeren slaat herhaaldelijk, 's jaars; en bij de hoogere vormen wordt 

 tevens de inwendige huid van de maag vernieuwd. Bij de met eene harde 

 schaal bekleede soorten is deze, onmiddellijk na de vervelling week en ver- 

 krijgt eerst allengskens hare hardheid. De zoogenaamde Kreeftsoogen zijn twee 

 ronde kalkachlige platen, welke uit den overvloed van kalkslof, door de 

 wanden van de maag, na iedere vervelling afgescheiden, en bij iedere ver- 

 velling verbrokkeld en uilgeworpen worden. De herstellingskracht is bij deze 

 dieren groot, en zelfs bij de hoogere vormen kunnen verloren gegane poolen 

 door het aangroeijen van nieuwe vervangen worden. Zij bezitten in het al- 

 gemeen minder kunstdrift dan de overige Gelede dieren. 



Sommige Kreeftdieren zijn zoo klein , dat hun ligchaara de lengte van eene 

 lijn niet te boven gaat. Andere daarentegen, zoo als sommige Zeekreeften, 

 overtreffen, in dit opzigt alle overige Gelede dieren, en bereiken eene lengte 

 van een tot anderhalven voet, en bij sommige groole soorten van Krabben zijn 

 de schaarpoolen vooral bij de mannetjes, hetzij buitengewoon zwaar, hetzij 

 tevens zoo verlengd, dal het dier met zijne ho.'^/zonlaal uitgebreide poolen 

 eene breedte beslaat van acht en meer voet. Bij verscheidene lagere Kreeft- 

 dieren zijn de mannetjes veel kleiner en ook anders gevormd; zij leven 

 somtijds als parasitisch bij hare wijljes, of ontsnapten, door eene of andere 

 reden, tot nog toe geheel en al aan de nasporingen. 



De meeste Kreeftdieren leven van dierlijk voedsel, en sommige lagere 

 soorten zuigen, als ware parasiten, hel bloed van andere walerdieren, vooral 

 Visschen. De, het water bewonende soorten zwemmen zeer goed. Op het 

 land bewegen zich velen in eene zijdelingsche of achlerwaartsche rigling. 

 Zij zijn over alle gewesten van den aardbol verbreid, en worden zelfs in de 

 koude zeeën, vooral sommige kleinere soorten, in onbeschrijfelijk groolen 

 getale aangetroffen. Vele leveren een goed en smakelijk voedsel. 



Men kan de Kreeftdieren onder de volgende onderafdeelingen brengen. 



DE KRABBEN. (CANCRI.) 



De Krabben , van welke onze gewone Zee-krab als voorbeeld kan strekken, 

 zijn voornamelijk gekenschetst door den vorm van haren zoogenaamden staart : 

 dit werktuig is namelijk kort, plat, konisch of min of meer puntig eirond; 



