574 



DE PARASIET-KREEFTEN. {CAJSCRl PARASITl.) 



De Parasielkreeflen, ook Vischluizen en Ichihyophira genoemd, leven in 

 het waler, parasitisch op andere v\alerdieron, voornamelijk Visschen, en zijn 

 hoofdzakelijk gekenschetst door hunnen min of meer duidelijk buisvorraigen, 

 tot het zuigen ingeriglen, en met twee puntige, harde borstels, in stede 

 van eigenlijke kaken gewapenden, mond. De wijfjes der meeste soorten dragen 

 hare eijeren in, van buiten aan het aciilcriijf hangende, zakjes. Hunne voor- 

 pooten zijn van haakjes of zuignapjes voorzien , waarmede zij zich aan andere 

 dieren vasthechten. Men heeft opgemerkt, dat iedere soort in den regel ook 

 beperkt is tot ééne soort van visschen, welke zij als parasiet bewoont, en 

 die ook niet verlaat. Sommigen hebben, behalve de gewone pooten, nog 

 zwempooten, en kunnen haar verblijf, van den eenen naar den anderen visch , 

 willekeurig veranderen. De jongen, welke door hunne gestalte, eenigzins de 

 eigenlijke Cycloopkreeften (Cyclops) herinneren , hebben lange borslelhairen 

 aan de pooten, en zwemmen vrij in het rond. De oude dieren der lager staande 

 soorten hebben niet zelden eene zeer vreemdsoortige en zonderlinge gestalte, 

 en bieden hierdoor dikwijls, onderling en met de overige Kreeftachtige dieren, 

 veelvuldige afwijkingen : bij velen dezer ontbreken zelfs de oogen in den 

 volkomen slaat, de pooten zijn ongeleed, en het lijf is met een week vlies 

 bekleed. Bij de hooger ontwikkelden zijn daarentegen oogen en eene soort 

 van hoornachlige schaal aannezig. Men kan deze afdeeling onder twee 

 onderafdeelingen , de eigenlijke par-asielkreeften en de lerncea's , brengen. 



De eigenlijke parasielkreeflen hebben de pooten gedeeltelijk tot zwem- 

 pooten omgevormd, en een groot ko|iborstschild. Velen kunnen de dieren, 

 waarop zij als parasiten leven, vrijwillig verlaten, ten einde zich op andere 

 te begeven. De meest volkomene soort, Argülus foliacèus, heeft een zeer 

 groot, rondachlig kopborslsluk, hetgeen het geheele lijf van boven, als een 

 schild, overdekt; eenen korten, aan het einde ingesnedenen staart; zes paar 

 pooten, van welke de vier achterste zwempooten zijn en draadachtige aan- 

 hangsels hebben, terwijl hel tweede paar eenvoudig, kort, en aan den wortel 

 met een stekel gewapend is, en het eerste de gedaante van een gesteeld 

 zuigschijfje heeft; eenen langen, puntigen zuigmond ; een paar zamenge- 

 stelde oogen, en vier sprieten. De wijfjes kleven hare eijeren aan waterplanten, 

 in plaats van ze met zich rond te dragen. Bij de jongen ontbreken het lijfschild 

 en de zuignapjes der voorpoolen. Dit diertje, hetgeen eene lengte van drie 

 lijnen bereikt, leeft in de zoete wateren van ons werelddeel, parasitisch 

 aan stekelbaarsjes of vorscbpoppen. Bij andere soorten, Caltgus, met een 

 groot, rondachlig schild, twee oogen en drie paar zwempooten, hebben de 

 wijfjes twee draadvormige eijerzakken. Onder deze behoort Cal. hippoglossi, 

 die parasitisch op den Heilbot, en Cal. curlus, die op den Stokvisch en 

 andere verwante soorten leeft.; — Bij nog andere soorten loopt het kopborststuk 

 gemeenlijk, aan weerszijde, in een dwars uitsteeksel, eene soort van voor- 

 hoofdsplaat vormende, uit. Bij eenige dezer is het eerste paar pooten aan 

 het einde gevorkt: b.v. bij Dinemüra ferox. Bij anderen. Pandarus, is 

 het achterlijf met eenige paren dakpansgewijze over elkander liggende schub- 

 ben bedekt; zij leven op Haaijen : tot deze behooren Pa«d. Carc/iartoj en 



