081 



oi scharnier (cardo) ; het woord slot, in den ruimeren zin, wordt ook ge- 

 bezigd, onfi in het algemeen de lijn van vereeniging der beide schelpon aan 

 te toonen. De verdikking der schelpen bij het scharnier, noemt men hare 

 spits. Eene kleine, vóór de spits gelegene, holle wordl tnaanvormige holte 

 {lunula, vroeger anus); eene sleufachlige, achter de spits gelegene, holte, 

 de spleet {fissüra , éciisson, vroeger vidva) geheeten.— De kalkschalen der 

 Weekdieren, vooral die der schelpen, zijn op de buitenzijde veelal van een 

 hoornachlig vlies {epidermis, perioslèiim, dropmarin genoemd) voorzien.— 

 De buitenvlakte der hoorns en schelpen is, zoo als iedereen weel, niet zelden 

 met zeer fraaije kleuren versierd. De inwendige lagen dezer kalkschalen zijn 

 wit, maar er heeft bij velen, ten gevolge van de gesteldheid der oppervlakte 

 eene interferentie van het licht plaats, waardoor de fraaiste iriserende kleuren 

 voortgebragt worden; dit is het zoogenaamde paarlemoer: een woord, ver- 

 basterd uit de middeleeuwsch lalijnsche benaming perla maler. Het ge- 

 beurt, voornamelijk bij vele schelpen, dikwijls, dal er door prikkels op den 

 mantel, gemeenlijk voorlgobragt door zand- of andere harde korreltjes, on- 

 regelmatige afscheidingen van zulke iriserende kalklagen plaatshebben, en dat 

 er alsdan klompjes van allerlei vorm ontslaan, welke men paarlen noemt, 

 en die, wanneer zij regelmatig en van eene zekere grootte zijn, zoo als men 

 weet, als versierselen even koslbaar als gezocht zijn. Hare zeldzaamheid 

 beslaat daarin , dat men er slechts bij sommige soorten en in kleinen 

 getale vindt, welke eenen aanzienlijken omvang bereiken, volkomen rond en 

 van gelijke of regelmatig afnemende grootte zijn.— Men kan ook, door 

 bovengenoemde prikkels aan den mantel dezer dieren kuuslmalig te weeg te 

 brengen, het vormen van paarlen uitlokken. In China vinden meer dan 

 vijflieiiluinderd huisgezinnen hun onderhoud door eene industrie, welke aan 

 het voortbrengen van paarlen herinnert. MtMi legt lot dit einde een of meer, 

 op verscheidene rijen geplaatste, kleine, looden heiligeiibceldjes in haut- 

 relief , tusschen den mantel en de schaal van rivier-scbelpdicren , zoo dat 

 de platte vlakte van de beeldijes tegen de schaal, het figuurtje togen dea 

 mantel gekeerd is, en werpt de dieren in vijvers: wanneer deze nu, na 

 verscheidene maanden, weder opgevischt worden, zijn de beeldjes geheel 

 door eene dikke laag van paarlemoer overdekt, die alle deelen en trekken 

 van hel beeldje vertoont; de dieren worden nu gedood, en de schelpen met 

 de daarin bevatte beeldjes in den handel gebr^gt. 



Men vindt Weekdieren in alle deelen der wereld. Sommigen, zoo als eenige 

 Inktvisschen , eenige hoorns en schelpen , bereiken eene buitengewone grootte ; 

 anderen zijn nagenoeg mikroskopisch klein. Het getal der bekende soorten 

 is zeer groot. 



Men kan de Klasse der Weekdieren in vier ordes verdeelen, te weten : die 

 der polyp-slakken [Volijpocochli), die der slukdieren (Cochli), die der 

 schelpdieren {Concho<öa), en die der zakdieren {Tunicüta). 



