442 



DE BOOR-SClIELPEi\. (PJWlIdES.) 



De wille schelp dezer dieren is aan beide zijden gapend , en heeft noch 

 band noch een eigenlijk slot', maar in plaats daarvan , onder de spits van ieder 

 schaal, een lepelvormig uitsteeksel, waaraan zich de krachtige spieren van 

 den korten, dikken, aan het einde als afgehaklen voet, vastzetten. De mantel 

 is, behalve eene opening voor den voet, gesloten. De kieuwen zijn lang, 

 puntig, en het einde is vrij, en tot in de zeer lange aüemhalingsbuizen reikend. 

 Deze dieren boren zich in hout, steenen, of ook andere in de zee liggende 

 voorwerpen, en beklceden hunne woning niet zelden met kalkachtige wanden. 

 Zij worden in alle zeeën aangetroffen , en vormen de twee volgende hoofd- 

 geslachten. 



De Stecn-boorders. {P/iöIas.) 



Zij hebben langwerpige, met rasptandjes bezette en van voren, aan de 

 rugzijde, eenigzins naar builen omgesiagene schalen, omdat hiir de mantel 

 naar buiten tredende, zich om de spitsen heenslaat; hij bevat niet zelden 

 eenige afzonderlijke tusschen de spitsen gelegene kalkstukjes. De beide adem- 

 halingsbuizen zijn door de uitwendige bekleeding tot een geheel versmolten. 

 Deze dieren boren zich in steen, steenkoralen en hout, of leven ook een- 

 voudig in het zand of den modder. 



De aan de kusten van Europa gewone soorten zijn Pholas crhpala, twee 

 lot drie duim breed, dik en rolvormig, Pholaa dacOjlus, langer en veel 

 meer langwerpig : beiden witachlig van kleur. Eene andere soort der Middel- 

 landsche zee is Pliolus callüsa. Aan de kust van Chile wordt Pholas chi- 

 loënsis gevonden. 



De Hout-boorders. {Terêdo.) 



De Houlboorders, ook hoorwormen en bij ons gewoonlijk panhvormen 

 genoemd, hebben een rolvormig zeer verlengd en derhalve wormwormig üg- 

 chaam, hetgeen door den eveneens rolvormigen mantel bedekt wordt, die slechts 

 van voren gespleten is om den voet door te laten, terwijl hij van achteren 

 in twee korte buizen uitloopt, aan welke twee, uit een of verscheidene kalk- 

 stukjes bestaande schnpvormige aanhangsels bevestigd zijn. De korte, na- 

 genoeg ringvormige, ofschoon tweekleppige schelp, die op de builenvlakte 

 met scherpe hoekige strepen als eene vijl gewapend is, omgeeft slechts het 

 vooreinde van het lange ligchaam. De mond is klein. De kieuwen zijn zeer 

 lang als stroken lint, aan weerszijde onderling vergroeid, en zij hangen vrij 

 in de buisvormige mantelholle. Deze dieren doorboren het hout van schepen, 

 palen, sluizen, enz., in alle riglingen, en vormen op deze wijze pijpvormige 

 galerijen, die met eene, door den mantel afgescheidene kalkkorst bekleed 

 worden. Zij beginnen dit werk reeds zeer jong, hebben daarbij, zoo als 

 dit alle Schelpdieren doen, de ademhalingsbuizen naar builen gerigt, en 

 boren, naar mate zij groeijen, verder, weshalve de galerijen, hoe dieper 

 hoe ruimer worden, en de dieren niet meer terug en vrij kunnen komen. 

 Men meent dat zij van gescheidene sekse, en dat de mannelijke voorwerpen 

 veel zeldzamer zijn dan de vrouwelijke. Men begreep vroeger alle bekende 



