474 



DE WEEK-WORMEN. [UELMINTHES.) 



Deze orde bevat de meeste Wormen, welke gewoonlijk ook onder den naam 

 van ingewandswormen, Entoz-öa, begrepen worden. Zij hebben een min 

 of meer langwerpig, rond of afgeplat ligcliaam , hetgeen met eene gladde, 

 weeke huid bedekt is; er zijn noch een afzonderlijke kop, noch bijzondere 

 werktuigen voor de beweging, de ademhaling en de zinnen te onderscheiden; 

 bij de hooger ontwikkelde soorten zijn een mond, spijskanaal en aars aan- 

 wezig; bij anderen ontbreekt de aars, en bij de lageren ziet men geen enkel 

 dezer deelen. Het zenuwstelsel is zeer eenvoudig. De hoogere soorten zijn 

 van gescheidene sekse, de lagere hermaphrodielen. Zij planten zich door eijeren 

 voort, en de jongen van sommigen ondergaan eene gedaanteverwisseling. 



Deze Wormen schijnen in den volkomen en natuurlijken slaat allen Ie leven 

 in de ingewanden, of in allerlei andore inwendige deelon van vele andere 

 dieren, zelden aan buitendeelen, zoo als aan de kieuwen der Visschen. Hunne 

 eijeren of embryo's, somtijds ook de geheele Wormen , komen, meestal met 

 de uitwerpselen der dieren, naar builen, waarin zij langoren of korleren tijd 

 vertoeven, tol dal zij mei het waler of voedsel wedi-rom in het ligcliaam van 

 dieren geraken, of zich , wanneer zij reeds in don slaal van embryo verkeeren, 

 daarin boren ; zich echter slechts dan, godeellclijk of volkomen, ontwikkelen, 

 wanneer de voorwaarden, welke voor het leven van iedere soort voreischt 

 worden, aanwezig zijn. Dit laalsie heeft niet alleen belrekking op de soorten 

 van dieren, op of in welke zij leven, maar zelfs op derzelver ouderdom of 

 individualiteit. Om die redenen zullen sommige individu's van deze lastige be- 

 zoekers bevrijd blijven, terwijl anderen liglelijk daarmede besmet worden ; om 

 diezelfde reden komen verscheidene soorten van Wormen meer bij kinderen dan 

 bij volwassenen voor, en ontwikkelt zich de Draaiworm slechts bij Schapen, 

 vooral in den jongeren leeftijd, en niet bij den Bok. Hel blijkt ook hieruit, 

 dat waarschijnlijk het grootste getal eijeren der Wormen geen gunslig verblijf 

 tot zijne ontwikkeling kan vinden en te niet gaat, helgoen wederom de on- 

 begrijpelijke vruchlbaarheid van deze dieren verklaart. De jongen van eenige 

 soorten moeten zelfs achtereenvolgens in verschillende soorten van dieren 

 leven, alvorens zij hunne volkomene ontwikkeling kunnen verkrijgen. 



Sommigen dezer Wormen hebben eene min of meer beperkte en begrensde 

 verbreiding, zoo als b.v. de beide Lintworm-soorten van den mensch ; maar 

 vele soorten worden te gelijker tijd in dieren van verschillende werelddeelen , 

 zoo als b.v. Europa en Zuid-Amerika aangetroffen, zonder eenig in hel oog 

 vallend onderscheid aan te bieden. 



Men kan bij deze Wormen de volgende onderafdeelingen onderscheiden. 



DE ROL-WORMEN. [STRONGYLI.) 



De Rolvvormen, veelal Nemaloidea of f^ematelmla genoemd, leven groo- 

 tendeels als parasieten in het ligchaam van andere dieren. Velen herinneren 

 de Pieren door hunne gestalte. Zij hebben een rol- of draadvormig, niet 



