477 



kleinen llerllioorn-lor ; Ang. gnjltotalpce in den Veenmol; Ang.lumbnci in 

 den Regenworm aangelioffen. Anderen heeft men tot nog toe slechls builen 

 dieren waargenomen, waar zij, na bevrozen of gedroogd geweest te zijn, 

 somtijds na jaren, bij bevochtiging, wederom herleven. Onder dezen behooren 

 Ang. ucêli, in het bezinksel van azijn; Ang. glütinis in stijfsel; Ang. 

 grümindrum in bedorvene granen en zaden van gras; Ang. fluviatilh in 

 het zoele waler van Europa , Siberië en Arabie. 



Er zijn eindelijk een groot getal soorten, de Hairwormen, Gordïus, met 

 een hairvormig ligchaam, bij welke de aars ontbreekt, en de ingewanden 

 zich voordoen als een met vet aangevuld celachtig ligchaam. Bij de nieesleo 

 is het staarleinde der mannetjes gevorkt. Zij leven in de ligchaamsholte van 

 insecten, Kreeften, en Spindieren, raken echter dikwijls daaruit, en worden 

 alsdan vrij, vooral aan vochtige plaatsen of in zoet water, aangetroffen. Men 

 heeft gemeend, meer dan honderd soorten van deze wormen te moeten onder- 

 scheiden. Eene der gewoonste, Gordius sèta oï aquaticus , het Wasserkalb 

 der Duitschers, de dragontieau der Franschen , bereikt meer dan eenen voet 

 lengte, is echlcr niet dikker dan een dun touw. Zij werd in allerlei Europe- 

 aansche en Draziliaansche insecten, vooral in Sprinkhanen, waargenomen, 

 waar deze groole wormen niet zelden het grootste gedeelte der ligchaamsholte 

 innemen; maar die, ten tijde der voorlteeling, verlaten, en alsdan in het 

 vrije, vooral in plassen, poelen, slooten, enz., aangetroffen worden, terwijl 

 zij, wanneer zij op het drooge geraken, weldra verdroogen en sterven. Bij 

 cenige andere soorten , Mermis, is het staarleinde der mannetjes van onderen 

 van twee hoornachtigc, parallelle staafjes voorzien, tusschen welke zich de 

 geslachlsopening bevindt; er is eene dubbele roede aanwezig en de geslachts- 

 opening der wijljes ligt in hel midden der buikvlakle. Dit zijn Mermis ni- 

 grescens , albn-ans en acuminala, allen uit Insecten. — Eene zeer beruchte, 

 tot deze afdeeling behoorende soort is de hair-, huid- of Giiinea-worm , 

 Funa medinensis, gewoonlijk Filana jnedinensis genoemd. Deze, reeds bij 

 de oude Grieken onder den naam van kkin slangetje bekende, soort, heeft, 

 even als de eigenlijke Gordius en Mermis , noch eenen aars , noch een eigenlijk 

 darmkanaal. Zij is levendbarend ; bereikt somtijds eene lengte van tien voet; 

 houdt zich in het celweelsel , onder de huid, vooral die der beenen, op, 

 en veroorzaakt zwellingen en hevige pijn, voornamelijk wanneer, bij het 

 uithalen, het scherpe vocht van haar verscheurd ligchaam, in de zweren 

 dringt. Dit dier wordt in onderscheidene heete gewesten, vooral der oude 

 wereld , aangetroffen. 



DE BOT- WORMEN. [TREMELMINTHES.) 



Deze familie bevat soorten met een week, witachlig, zeer zamentrekbaar, 

 min of meer afgeplat ligchaam , hetgeen van een of meer zuignappen voorzien 

 is; met eenen mond; een gevorkt of gelakt, zelden regt, spijskanaal zonder 

 aars; welke als parasielen in of op andere dieren leven, en hermaphrodieten 

 zijn. Zij behooren onder de kleinere Wormen. De zuignapjes zijn, behalve 

 degene, die den mond omgeven, ondoorboord, en niet zelden door eene soort 



