489 



eironde bloembladeren. Er zijn twee paar voelers, en in den jeugdigen slaat 

 oogen aanwezig. Het diertje vormt door middel van een, in het darmkanaal 

 afgescheiden, kleverig vocht, eenen, uit kleine onduidelijke vijf- of zeshoekige 

 plaatjes zamengestelden, rolvormigen koker, in welken het zich terugtrekken 

 kan. Men vindt deze diertjes, welke eene lijn lengte bereiken, dikwijls naast 

 elkander aan kroos en andere zoetwaterplanten zitten.— Eene andere soort 

 uit zoelwater, Tubicolana najas, heeft, zoo ais het Bloemdiertje , twee paar 

 voelerijes en het raderorgaan in vier lappen verdeeld, maar zij omgeeft haar 

 ligchaam met eenen geleiachligen koker.— Bij nog anderen is de rand van 

 het groote, slechts van ééne insnede voorziene raderorgaan, nier- of hoefijzer-- 

 vormig. Zij leven veelal gezellig en hechten zich met de uileinden der staarten 

 aan elkander vast, zoodat de diertjes zich als stralen van een middelpunt 

 uitbreiden. Eene dezer, Laeinularla soeialis, vormt een geleiachlige massa 

 welke de achlerdeelen der gezellig levende diertjes omkleedt. Zij bereikt 

 een-derden duim lengte, en wordt aan zoetwaterplanten aangetroffen. Bij eene 

 zeer verwante soort, Mefjalotrocha albiflnvicans , die insgelijks gezellig leeft, 

 ontbreekt het geleiachlig omkleedsel. Bij nog eene andere soort met een 

 zeer breed, niervorraig raderorgaan, Limnias cératophylli, ontbreken de 

 voelerijes; zij leeft eenzaam, en haar lijf steekt iu eenen bruinen gelei- 

 achligen koker. 



Bij de overige Raderdiertjes is de met trilhairen bezette mondzoom of het 

 zoogenaamde raderorgaan minder ontwikkeld dan bij de voorgaanden ; het 

 reikt somtijds niet, somtijds slechts zijdelings over het kopeinde van het 

 dier heen ; maar vertoont zich bij de beweging niet zelden als uit twee of 

 racer naast elkander geplaatste en in zich zelven wederkeerende kringen van 

 trilhairen. Deze diertjes leven vrij, en hun staart is aan het einde gevorkt 

 of van lange steelen voorzien. — Sommigen dezer hebben een langwerpig 

 ligchaam, hetgeen zij echter balvormig kunnen zamentrekken , en het rader- 

 orgaan heeft bij het draaijen het voorkomen als of het uit twee naast elkander 

 geplaatste kringen zamengesteld ware. De kaken zijn slijgbeugelvormig en 

 van twee of drie tanden voorzien. Zij kruipen langs harde voorwerpen op de 

 wijze der Spanrupsen. Onder dezen behoort het Qewone raderdiertje, Rollfer 

 vulgdris : het heeft twee roode oogslipjes aan het voorgedeelle van den zoo- 

 gcnaamden snuit, en de drie laatste leden van den staart loopen ieder in 

 twee punten uit. Dit dierlje, hetwelk eene halve lijn lengte bereikt, wordt 

 menigvuldig in zoet- en ook in zeewater, in afgietsels, lot op hooge gebergten 

 aangelrotfen, en wordt in hel grootste gedeelte van Europa, in Siberië, in 

 Niibië en zelfs in Noord-.\merika waargenomen. Bij anderen, Philodïna, 

 zijn de oogstipjes ver naar achteren geplaatst. Onder dezen behoort Pliil. 

 enjthroplïthaltna en aculeata, de laatste met dikke, weeke , doornachtige 

 aanhangsels aan den romp. Bij nog anderen, b.v. Aclinürus neptünus, is 

 het uiteinde van den staart van drie stoeltjes voorzien. — Bij sommige soorten 

 vertoont zich het raderorgaan bij het draaijen als zamengesteld uit een kleiner 

 of grooter getal van enkele radertjes. Onder dezen behoort Hydatina senia, 

 met een langwerpig eirond, van voren als afgehakt ligchaam en met vijf vrije 

 kamvorraige tanden aan iedere kaak. Zij bereikt een-vierde lijn lengte, en 

 leeft in zoetwater. Een ander, hiermede zeer verwant dierlje zonder kaken 



63 



