40G 



DE STEKEL-PLANTDIEREN. [ECUÏJSOZÖA 



Zij vormen cene zeer nntmirlijke afJoeüng der Straaldieren , en zijn naar 

 de volgende hoofdvormen gemaakt, Ie welen : die der hair- en zeesterren, 

 die der %eeë(jels en die der zee-rollen. 



De hoofdkenmerken dezer dieren zijn de volgende : zij leven allen in de 

 zee; er zijn nooit verscheidene individuen lot een geheel vereeigd ; de meeslen 

 zijn vrij, en slechts sommigen door middel van ccnen steel bevestigd. De 

 grondvorm van hun ligchaam kan bij de meeslen teruggevoerd worden tot 

 een middelpunt met slralen , gewoonlijk ten getale van vijf of deszelfs meer- 

 vouden : dit is vooral duidelijk bij de Zeesterren, waar het ligchaam vol- 

 komen straalvormig is; bij de Zeeëgels, waar het eene kogel- of schijfvormige 

 gedaante heeft, is de grondvorm, zonder onlloding, veelal minder in het oog 

 vallend, en bij de Zeerollen, waar het de gedaante heeft van eenen cylinder, 

 wordl deze grondvorm meestal slechts door den voelerkrans om den mond aange- 

 toond. Hun ligchaam is met eene dikke en lederachlige huid bekleed, waarin 

 men kalkafscheidingen van allerlei gedaante opmerkt, die bij sommigen een 

 hard uitwendig geraamte vormen, en waarop buitendien, bij nagenoeg alle 

 soorten in de gedaante van stekels, knobbeltjes, pennen , haakjes en draad- of 

 hairvormige aanhangsels voorkomen. Nagenoeg allen zijn van talrijke kleine, 

 weeke zuigpootjes voorzien, welke uit een buisje veelal met eene zuigschijf 

 aan het einde bestaan, door gaatjes in het lijf teruggetrokken kunnen worden , 

 benevens de stekels, voornamelijk lot de plaalsbeweging dienen, en inwendig 

 met een eigen watcrvaatstelsel in verbinding slaan. Deze zuigpootjes hebben 

 aan het midden der schijf eene zeer fijne opening en worden ambulacra 

 genoemd, omdat zij niet zelden op rijen, als boomen op wandelplaalsen, staan. 

 Deze dieren hebben allen eenen mond, die somtijds met harde, kaak- of 

 landachtige stukken gewapend, of ook met gelakte voelers omgeven is, en een 

 ruim, veelal gekronkeld, vrij de ligchaamsholle doorloopend spijskanaal, aan 

 hetwelk de aars echter somtijds ontbreekt. Bij sommige Zee-rollen komen 

 uit do cloake gelakte blinde zakvormige aanhangsels. Bij de meeslen kan 

 men een zenuwstelsel onderscheiden, hetgeen uit eenen, den mond of slok- 

 darm omgevenden ring beslaat, waaruit enkele draden voortkomen. Zooge- 

 naamde oogvlekken en oogpunten vvorden bij velen waargenomen. Er is bij 

 de meesten een toestel voor den bloedsomloop aanwezig, beslaande uit een 

 blaasvormig, min of meer langwerpig, bij den mond gelegen hart, met vaal- 

 ringen, uit welke veelal wederom takjes ontspringen. Het eigene walervaat- 

 stelsel, hetgeen met de zuigvoetjes zamenhangl, is van het bloedvaatstelsel 

 gescheiden en bestaat uit een, den slokdarm omgevend ringvat, hetgeen met 

 vliezige zakken en kanalen in verband staat : de wanden van laatstgenoemden 

 zijn geheel of gedeeltelijk door kalkafscheiding verhard en worden veelal 

 sleenkanalen of kalkzakken genoemd. Deze kalkwanden zijn door vele fijne 

 openingen doorboord , door welke het zeewater in het watervaatstelsel dringt : 

 bij .sommigen (de Zeerollen) geschiedt dit inwendig in de ligchaamsholle; 



