508 



sommigen echter (de Pluimpolypen) op twee zijdelingsche uitstekende armen 

 geplaatst. Men onderscheidt aan het spijskanaal een' spierachligen slokdarm , 

 eene zakachtige maag, en den opklimmenden darm, welks opening aan den 

 voorrand van het dier, aan de buitenzijde der voelers uitkomt. Het spijs- 

 kanaal vormt derhalve eene lus; het hangt vrij in de ligchaamsholte, en 

 wordt door het water bespoeld, helgecn in deze holte en in die der voelers 

 gedurig heen en weder stroomt. Het zenuwstelsel beslaat uit eenen enkelen 

 of parigen , bij de keel liggenden , knoop. De geslachlsdeelen zijn aan den 

 maagzak bevestigd. Sommige soorten zijn hermaphrodieten ; bij de overigen 

 zijn de seksen gescheiden. Zij planten zich voort door eijeren en knoppen. 

 Laalsigenoemden treden steeds aan eene vaste plaats van den polypstok te 

 voorschijn, en bepalen derhalve zijne gestalte. De eijeren hebben eene weeke 

 schaal, en komen naar buiten door eene opening in de nabijheid van den 

 aars. Bij de in zoetwater levende soorten heeft men ook opgemerkt, dat zij 

 in het najaar eijeren leggen met eene harde tweekleppige schaal (zoogenaamde 

 wintereijeren), uit welke in het voorjaar (somtijds twee of drie uit één ei) 

 de jonge, reeds volkomen ontwikkelde, Polypen te voorschijn komen, welke 

 alsdan ook dadelijk koloniën beginnen te vormen. 



Men heeft aan de cellen van sommige soorten der geslachten Cellularïa, 

 Flustra, Dieellana en Telegrapinna , aanhangsels waargenomen, die geheel 

 eigenaardig en hoogst zonderling zijn. Zij steken, aan iedere cel één, zijde- 

 lings uit, zijn somtijds gestoeld, en bestaan uit een, van twee gekromde, tegen 

 elkander beweegbare haken , voorzien ligchaam. Zij doen hierdoor eenigzins 

 aan eenen vogelkop denken, en worden derhalve vogelkopwerkluUjen genoemd. 

 Zij bewegen zich, zelfs lang na den dood van het diertje, regelmatig heen 

 en weder, waarbij de tang van tijd tot tijd geopend en gesloten wordt. 



Vele soorten leven in de zee, anderen in het staande zoetwater, waar zij 

 op vele plaatsen zeer menigvuldig zijn. De bewegingen dezer dieren zijn be- 

 perkt tot het uitbreiden en intrekken hunner voelers. Zij voeren hun voedsel, 

 hetgeen in allerlei mikroskopische diertjes beslaat, in den mond, door het 

 water met hurme voelers in eene draaijende beweging te brengen. 



Men kan deze dieren onder twee hoofdfamiliën brengen , te weten : die der 

 Cel-pulijpen {Celluldni) en die der Pluim-poltjpen {Plumatellce). 



DE CEL-POLYPEN. [CELLÜLANL) 



Üe soorten dezer familie hebben de voelers steeds kransvormig om den 

 mond geplaatst, en vormen, wanneer zij uitgestrekt zijn, eene soort van 

 trechter. Hun hoofdkenmerk is echter, dat iedere Polyp eene eigene, met 

 de overige cellen niet ineenloopende , cel bewoont. Zij worden, op eene uit- 

 zondering na, in de zee aangelrotfen. 



Bij velen, de dtksel-polypen , Escharce , is iedere cel van den hoorn- 

 of min of meer kalkachtigen polypstok van een deksel voorzien , welke 

 het dier sluiien kan, wanneer het zich in de cel teruggetrokken heeft. Zij 

 dragen in hel Nederdnilsch allerlei namen, zoo als zet-korsl , korstkoranl , 

 korslgewas en liuornwier. Hunne polypen hebben zestien of meer armen. — 



