S24 



DE ZEE-NETELS. [ACALÉPIl/E.) 



De Zeenetels, ook urlïcu? marhue genoemd, zijn vrij in de zee levende 

 dieren van allerlei gedaante, wier ligcliaam uil eene doorscliijnende, gelei- 

 achlige, maar levens min of meer in hel oog loopend kraakbeonaclilige, veelal 

 blaauwe zelfstandigheid gevormd is, en wier deelen min of meer volkomen 

 slraalvormig en naar de gelallen twee, vier of derzeUer meervouden aanwezig 

 zijn. l)e moiidüpcning is, of eenvoudig of in de gedaante van eene menigte 

 getakle buizen (bij de Wortelkwallen). De mond voert in een regl s|)ijskanaal 

 of in eene maag, die zelden van eigene wanden voorzien is. Uil de maag 

 loopen een grooler of kleiner getal, meest straalvormig verbreide of ook on- 

 derling vertakte, voeduigskanalen door het ligchaam : zij zijn insgelijks zonder 

 eigene wanden en, als hel ware, in de zelfstandigheid van hel ligchaam 

 uitgehold. Een eigenlijke aars is niet aanwezig, maar er worden bij eenige 

 soorten, op verschillende plaatsen van het ligchaam (b.v. bij Beroë, aan het 

 achlergedeelle), kleine openingen waargenomen, aan welke sommigen den 

 naam van aars hebben toegekend. Slechts bij de hoogst ontwikkelde soorten 

 lieefl men een klein, in de as van hel ligchaam liggend, zenuwknoopje met 

 eenige draadjes waargenomen. Dij sommige soorten komen ook kleine, min 

 of meer kegelvormige deelen voor, welke vroeger voor geziglswcrktuigen , 

 thans door velen voor gehoorwerkluigen gehouden worden, omdat zij sleen- 

 achlige korreltjes bevallen. Afzonderlijke werktuigen voor de overige zinnen, 

 zoo als ook voor de ademhaling en den bloedsomloop, ontbreken : maar men 

 meent, dat laatstgenoemde verrigtingen waargenomen worden door de voe- 

 dingskanalen, welke derhalve ook veelal als een vaalstelsel beschouwd, en 

 hel watervaatstelsel dezer dieren genoemd worden. De seksen zijn bij velen 

 gescheiden , maar de hoogste zoo als ook de meeste der laagste soorten zijn 

 hermaphrudieten. Dij deZuigkwallen zijn uitwendige geslachlsblazen aanwezig. 

 Dij de Kwallen en Ribbenkwallen liggen de kliervormige geslachtsdeelen in 

 eigene vliezen van de ligchaamsholle , en hunne voortbrengselen komen veelal 

 door scheuring dezer klieren naar buiten, of gpraken, zoo als bij vele Medusen 

 eerst in de ligchaamsholle, en van daar lusschen de plooijen der armen, waar 

 zij , in zakjes gehuld , zoo lang door de moeder rondgedragen worden , tol hel 

 blaasje scheurt, en het embryo vrij raakt. De ontwikkeling dezer dieren biedt, 

 volgens de onderafdeelingen , somtijds zelfs volgens de soorten , allerlei bij- 

 zonderheden aan, over welke wij, Ier behoorlijke plaatse, nader zullen 

 spreken. 



Onder de Kwallen behooren ook verscheidene hoogst zonderlinge wezens, 

 de zoogenaamde Zuigkwallen , welke een , veelal uil zeer verschillende deelen , 

 zamengesteld ligchaam hebben, en derhalve voorgeene algemeene beschrijving 

 vatbaar zijn. 



De Zeenetels worden alzoo genoemd, omdat velen, bij hel aanraken, op 

 de huid eene brandende pijn te weeg brengen. Deze wordt veroorzaakt door 

 de mikroskopische draadjes, welke in de opperhuid, ieder in een eirond 

 blaasje, opgerold liggen en door de drukking daaruit gedreven worden. Bij de 

 van lange gelakte voeldraden voorziene soorten , zijn deze nelelwerkluigen 



