238 ANTONIO SPAGNOLO 



InccBpi exinde valde prolisum opus, quod nunquam perfeci, ut Sacra- 

 mentariis omnia ferme, quae memorari possunt, coUigerem, et quot in 

 monumentis id genus catholica dogmata, ab Apostoloruna sevo, et 

 auctoritate transmissa, manifesto eluceant, ostenderem et patefacerem ; 

 nana etiansi e vulgatis antea Sacramentorum libris eadem eruantur, ea- 

 demque prorsus appareant, nihilominus momenti certe addit aliquid 

 codex millenarius noster. Veruntamen cum tempore procedente pluribus 

 de causis Bibliothecae Veronensis manuscriptse laborem curamque abie- 

 cissem, nec ad illam umquam amplius me reversurum putarem, opu- 

 sculorum meomm collectori Historise Theologicse decem abbine annis 

 adiectorum, ut paragraphum quem beic exhiberet, non denegavi; illius 

 operis specimini in memorias subsidium cum consimilibus aliis tunc in- 

 sertorum, cum opus aliquando me fortasse perfecturum, adhuc sperabam. 

 Secundse magnitudinis liber Sacramentario superbit majoribus literis 

 exarato, quo vetustius, et in hoc genere praeclarius, ad bunc diem con- 

 trectatum ab eruditis non esse opinor. Ut integrum aliquando exhibeam, 

 diligenti librario a capite ad calcem dictavi. Dolendum tres priores 

 menses, et ApriKs partem deesse. Antiquura, eximiumve, quem reperit, 

 et vulgavit codicem Ven, Cardinalis Thomasius, Gelasianum esse autu- 

 mavit, ac bonis tabulis probare contendit. Veruntamen nuUus dubito 

 modo vir ille ecclesiasticis doctrinis, et sapientia refertus vitam duceret, 

 quin hanc laudem in membranas nostras transferret. Gregorianum Sa- 

 cramentorum librum memorans Ioannes Diaconus in S. Gregorii vita 

 sic loquitur: Gelasianum codicem de Missarum sólemniis multa sub- 

 trahenSj panca convertens, non nidla vero super adnciens, prò exponendis 

 Evangelicis lectionihus in unius libri volumine coarctavit (1). Gelasius 

 preces omnes coUegerat, quse sparsim vagabantur. Gregorius, ut magis 

 uniformem redderet liturgiam, quasdam selegit, et coarctato volumine 

 ecclesiasticis hominibus tradidit. Vera igitur anterioris, et Gelasiani 

 codicis nota a Missarum multiplicitate desumenda est; quse in hoc 

 nostro unice apparet, plures enim cuivis Eesto Missas adsignat. In 

 Natali Apostolorum Petri et Paidi Missas recitat numero XXX. Pre- 

 cationes ab ipso Gelasio conditas, et a Leone magno, tum vetustiores 

 quoque, procul dubio hic perlegere est. Binse habentur in Silvestri Epi- 

 scopi depositione, quse haud longo post S. Silvestri obitum intervallo 

 videntur compositae. In hoc codice mens est diutius immorari ; multa 

 enim in his elegantissimis precibus invenio, quse catholica dogmata, 

 Romanamque fidem, et ritus quoque, mire confirment atque iUustrent. 

 Multa id genus monumenta publici juris viri docti fecerunt, sed quid ex 

 eis erui possit, satis perpendere et legentibus indigitare non vacavit. 



(1) S. Gregor., lib. 2, N. 17. 



