IL SACRAMENTARIO VERONESE E SCIPIONE MAFFEI 243 



Venetiis et aliis in urbibus impressa praeferunt statina, Statio ad S. Ma- 

 riani majorem, Statio ad S. Crucem in lerusalem, et sic deinceps : 

 proptereane ad Romange urbis usum singillatini dicemus cusa? In quovis 

 liturgico libro ab orthodoxis adhibito veterum Romanorum Pontificum 

 dictata, et preces Romae ab ipsis compositae, primum semper obtinue- 

 runt locum. De Martyrologiis aniniadvertit Baronius, si quis eorum 

 originem petat, et ad simm principium reducere velit, omnia e Romano, 

 velut ex trunco ramos, prod lieta cognoscet (1): idem prorsus de Sacra- 

 mentariis dicendum. 



At quaeritur, quis Missaleni liunc librum confecerit, collectionemque 

 istam adornarit. Obvium quam plurimis responsum occurret statim, Ge- 

 lasio tribuendam esse ob Missarum multiplicationem ; quse apta profecto, 

 et valida ratio est: nihilominus, ut nuper tetigi, nec hujus nostri, nec 

 aliorum id genus librorum quis fuerit peculiaris auctor, satis constat, 

 neque ut puto, constabit. 



Veruntamen, ut libere loquar, nulli minus quam Leoni, qui Gela- 

 sium, Felicem, Simplicium atque Hilarium praecessit, imputari posset. 

 Gennadius, liber Pontificalis, Strabo Pontifices, a quibus aliquid est addi- 

 tum et in Missarum parergis innovatum, accurate recensent ut vidimus ; 

 siluissent de Leone magno, si tantam orationum congeriem elaborasset, 

 vel si hujus amplissime et quae caeteris ad hanc diem agnitis, cum in- 

 tegra habebatur, copiosior erat, auctor fuisset, atque exhibitor? Qui hoc 

 credat profecto erit nemo. Johannes Diaconus Inter acta S. Gregorii 

 Gelasianum codicem ob coarctatum non in transcursu, sed dilatato ser- 

 mone niemorat: in Leoniano, si extitisset nihil operatus esset GregoriusV 

 nullam omnino ejus mentionem fecisset lohannes V an non ea erat Leonis 

 magni nominis celebritas et amplitudo, ut illud nemo unquam eccle- 

 siasticorum hominum aut oblivisci posset, aut occultare vellet? Idem 

 de omnibus dicas, qui de originibus liturgicis ; et de officiis olim egerunt. 



Quam plurimse in Ms. orationes recitantur, quge in aliis etiam editis 

 Sacramentariis conspiciuntui-, nec in Gelasiano tantum, sed et in Grego- 

 riano, in Gothico, in Prancico, in Gallicano. Quattuor interdmn, inter- 

 dum octo in eodem titulo, mense Octobri supier defwictos XIV habentur 

 preces, quse in vulgato a Cardinali Thomasio pariter leguntur. Septembri 

 mense Consecratio Episcoporum obvenit, in quo articulo quse referuntur, 

 Missale Francorum eshibet singula, ut apud Thomasium videre est. 

 Prolixiores in Ms. allatas exempli causa ad Virgines Sacras, in natali 

 S. Clementis martyris, in Consecratione Episcoporum, Super Diaconos, 

 in Actione Nuptiali, aliasque Thomasiana etiam Sacramentaria continent. 

 Postremae perperam codex, eiusque editio prsemittit (2). Incipit Velatio 



(1) Diss. De Rom. Mat't., e. 9. 



(2) Anast., t. IV, p. 49. 



