EDITVM A BERNARDINO PEYRONO l35 



ad litteras ac scientias, quibus ingenia excitarentur, et constituisse deti- 

 nere plebein a musis aversam, ut eam haberent sibi subiectam et dicto 

 parentem. Nam hieroglyphicae scripturae indoles ea erat, quae compri- 

 mens virtutes ingenii, dicam etiam lumen extinguens, adversabatur cultui 

 et progressui bonarum litterarum. 



Quum autem sacerdotes sibi arrogarent scientias omnes tamquam prae- 

 cipuum et propriuni patrimonium , easque vel non evulgarent, vel, si cum 

 paucis de iisdem communicarent , involverent arcanis verbis, vel demum 

 aenigmaticis hieroglyphicae scripturae signis commiterent, quum leges 

 caverent, ne quis humili loco natus ad nobiliorem ascenderei, nihil 

 aliud populo supererai, nisi militia et artes. Harum prima non tam honoris 

 causa, quam necessitate urgente, erat agricultura. Huic intime geometria 

 connectebatur. Enim vero in Nilo exundante tota soli fertilitas posita erat, 

 canales maximi erant fodiendi ad libellam, ex quibus per rivulos aquae 

 quaquaversus ducerentur; recedente autem flumine, termini possessionum 

 inundalione disiceli aut dissipati restitui debebant , quod nisi nova 

 agrorum mensura fieri non poterai; ita ut regio Aegypli vitam, nonien, 

 urbes, omniaque bona accepla reterret et hydraulicae et agrimensoriae 

 arti, quae sine geometria intelligi nequeunl. Caeterae in tractanda rudi 

 materia potissimum versabantur. 



Quod si, uli habet Tullius, artes sororia cognatione cum litteris de- 

 vinciuntur, cum nuUus vitalis litterarum alitus eas pervaderei, torpebanl, 

 atque arlifices serviles antiquitatis imita tores in sua quisque , quam 

 transilire velabantur, illuni etiam pulchri lypum a proavis traditum ita 

 sequebantur, ut in monumentis, quae supersunt, nuUam ex eorum forma 

 et indole arguere possimus aetalis nolani. Nihil niagnuni, nihil celsuni , 

 nihil sublime ac divinimi exprimi posse credebant, nisi ad moles et ad 

 monstra confugerent, quae naturam excederent ac saepe violarenl. Habebis 

 igitur populum agentem vitam, dixerim, statariam sine ullo molu ad 

 progressum, sine ullo contactu cum litteris, populum qui perpetuo fuit suus 

 in lingua vernacula efllngenda et moderanda , habebis nempe populum 

 geomelram et linguam geomelricam. 



Posila hac singulari indole linguae copticae, iam non est, cur eam 

 cum excullis linguis comparemus. 



Quapropter , ut paucis rem perslringam , Scliwarlzii canon ita niihi 

 emendandus videtur. Ex mutata forma duarum stirpium secum coale- 

 scentium certissime arguitur iinitas vocabuli. Sin vero ambo stirpes inlegrae 



