182 ARNALDO BELTRAMI 
— Cic., ‘5., 33 Aristotelesque in tertio de philosophia libro multa 
turbat a magistro suo Platone mon dissentiens; modo enim 
menti tribuit omnem divinitatem, modo mundum ipsum deum 
dicit esse, modo alium quendam praeficit mundo. Ib. 34 seg. 
Fx eadem Platonis schola Ponticus Heraclides... modo mundum, 
tum mentem divinam esse putat, errantibus etiam stellis divi- 
nitatem tribuit... eodemque in libro rursus terram et caelum 
refert in deos. Nec vero Theophrasti inconstantia ferenda est; 
modo enim menti divinum tribuit principatum, modo caelo, tum 
autem signis sideribusque caelestibus. — Clem., Protr., 66, 4 
Kaì 6 ye ts aigéos®s (cioè di quella tOv éx toù Ieorndtov) 
mato ... tòv xadovuevov “ brratov , wwyv eivar toù rmavtòS 
oîetar *... Ererta tòv xbouov deòv iyovuevos (Cf. [Aristotele], 
de mundo, p. 397°, 25). Ib. 66,5 ò dè ’Eoéoros éxeîvos ò ‘Aoi- 
oTOTE,0vS yvwoitos sti) uèv odgavév, ij dè mvedua tòv deòv 
orovoeì... Ti yào “HoaxAsidns è Hovwxds ; 
Id., 10-12. Zeno et Chrysippus et Cleanthes sunt et ipsi 
multiformes, sed ad unitatem Providentiae omnes revolvuntur. 
Cleanthes enim mentem (modo), modo animum, modo aethera, 
plerumque rationem deum disserit. Zeno eiusdem magister, na- 
turalem legem atque divinam et aethera interim interdumque 
rationem vult omnium esse principium; idem interpretando 
Junonem aéra, Jovem caelum, Neptunum mare, ignem esse 
Vulcanum et ceteros similiter vulgi deos elementa esse mon- 
strando, publicum arguit graviter et revincit errorem. Eadem 
fere Chrysippus: vim divinam rationalem, naturam et mundum, 
interim fatalem necessitatem deum credit Zenonemque inter- 
pretatione physiologiae in Hesiodi, Homeri Orpheique carmi- 
nibus imitatur. Babylonio etiam Diogeni disciplina est expo- 
nendi et disserendi Jovis partum et ortum Minervae et hoc 
genus cetera rerum vocabula esse non deorum. -— Cic., ib., I 36 
Zeno... naturalem legem divinam esse censet... atque hic idem 
alio loco aethera deum dicit, ...aliis autem libris rationem 
quandam per omnem naturam rerum pertinentem vi divina esse 
adfectam putet. Cum vero Hesiodi theogoniam [id est originem 
deorum]|interpretatur, tollit omnino usitatas perceptiones deorum; 
neque enim Jovem neque Junonem neque Vestam neque quem- 
quam, qui ita appelletur, in deorum habet numero, sed rebus 
inanimis atque mutis per quandam significationem haec docet 
