GIOVANNI COr.ONNA BIOGIUl'U E BIBLIOGRAFO DEI, SEC. XIV 853 



qui apud nos inveniutitur, scripsisse, e quibus De oratoria institutione 

 libri octo, item liber Causarum sive De causis. 



Con Cauxaruin intendo quelle che piti comunemente si chia- 

 mano Declamationes. Grli otto libri deW'Ltstitutio mostrano che il 

 suo testo era mutilo al pari di quello del Rellovacense (IX. 121-25). 

 Il libro Vili di quest'ultimo comprendeva i frammenti degli nl- 

 timi cinque (VIII-XII). 



SvETONio. A Svetonio non consacra un cenno biografico, ma 

 lo adopera direttamente in pii;i luoghi. Io ne ricorderò due: il 

 giudizio, già riferito, di Caligola su Livio, e le seguenti notizie 

 intorno a Giulio Cesare : 



f. 19. I u 1 i u s Cesar ...vir studiosissimus et in omni seculari seientia 

 prof lindi ssimus et eloquentia singulari fiiit (1) qua, ut ait Tulliup, aut 

 equavit prestantissimos aut excessit. Negat autem Tulius in quadani ad 

 Brutum epistola se vidisse cui deberet in eloquentia cedere, inter alia 

 sic dicens: Quem oratoreiu buie antepones eorum qui nichil aliud 

 egerunt V quis sententiis aut acutior aut crebrior fuit? pronunciasse autem 

 dicitur voce acuta, ardenti motu gestuque, non tamen sine venustate 

 (Suet., Caes., 55). 



(Trogo) Giustino. 



f. 35. Trogus Pompeius nacione hispanus, vir eloquentissiinus. 

 Hic solus ex latinis historiographis orientalium i-egum gesta aggressus 

 est scribere, unde quidquid hodie apud nos de gestis orientalibus.... 

 habetur, totum ab ilio (2) trahitur.... Incepitque historiam suam a Nino 

 rege Assirioruni sub quo natus est Habraam et usque ad Cesarem Octa- 

 vianum Augustuni per xlitii libros deduxit. Quod volumen licet raro 

 reperitur, tamen hic (3) lustinus qui Trogum abbreviavit commimiter 

 et in locis plurimis reperitur ; et hic sub Antonino Pio Romanorum prin- 

 cipe (4) claruit. 



f. 6(j lustinus p h i 1 s p h u s . ..Invenitur et liber sub nomine 

 lustini, abbreviacionem Trogi Pompei continens... Sed utrum sit hic 

 lustinus martir et philosophus ignoro, maxime cum in hiis libris de 

 ehristianorum doetrina nulla sit mencio. Si autem hunc librimi ipse 

 omnino composuit, estimo quod antequam ad christianam religionem 

 veniret hoc opus ediderit. 



(1) profiindissimub fuit pre eloquentia singulari M. 



(2) hoc B. 



(3) hec M, sed B. 



(4) Antonio principe M. 



