2: N. IV. RELATIO DE CAVERNA VAPORIFERA 
N. W. Vn.anb 
Joh, Philip, Seip D, 
Relatio de Caverna vaporifera Sulpburea in lapicidina Pyr- 
montana, qua [milis eff Fovea Neapolitana Grotta 
del Cane die, 4.D” Milfon & alüis ei 
defcripte, ir gun 
® Apicidina Pyrmontana 00, pafüs a Fontibus noftris Chalybeatis di- 
ftins, ab annis centum, & quod excurrit;"ineolis atque vicinis fatis’ 
nota eft, quialapides’ad zdificia valde idonei ex ılla effodiuntur" 
Ante annos viginti,cum ipfe in exftruenda domo occupatus effem, & la=; 
pidicinam fepius intrarem: opifices mihi narrabant, frequenter fe in fovea‘ 
quadam profundiore aves mortuas reperire, monftrabant etiam aliquoties 
diverfas avium fpecies recenter mortuas, ” 103 
Curiofus caufam mortis avium indagans, fufpicabar, ptimo de mate- 
ria quadam minerali venenofa, Cobalto vel Auripigmento fimili, lapidibus 
intermixta, & aquis pluviz colliguefatta, ex qua forfan aves fitientes pota- 
verint. 
Quum autem ipfe in foveam defcenderem, & ad extrahendas aves ca- 
put ad fundum inclinarem, ftatim odore Sulphureo penetrantiffimo ita cor- 
reptus fui, ut vertiginolus atque Aftmaticus- fuga recedere cogerer. 
Myfterium itague dete&tum era ,.& judicabam inde, halitum iftum 
fulphureum fuffogantem eiusdem originis & nature effe cum illo, quem in 
fcatebris fontiumnoftrorum, calo fereno exiftente & tempore ficco tran- 
quillo, matutinis.& vefpertinis obfervamus horis , ubi fzpe volucres ap- 
propinquantes ipfo momento fuffocatz intereunt, & anates, in fonte majo- 
ri pro balneis ufirato, narantes, vix momenta aliquot perdurare valent, fed 
mox fuccumbunt, IN 
Equidem non confultum duxi, fed pericnlofum potius atque damno» 
fum experimentum fore fontibus noftris chalybeatis, plures ejusmodi cami- 
nos & fpiracula facere, & ita halitus fulphureo - fpirituofos ex Cryptis 
montium elicere, qui potius ad imbuendas & acuendas aguas fubterraneas 
fupprimi & retineri debebant, i 
Ex hac ratione etiam & ex petitione & monito meo, Princeps Sere- 
niffunus Nofter operariis prohiberi juffit, quo minus tam profunde ex imo 
j lapi- 
