40 
De wijzen van reageeren van het geopereerde dier weken niet 
veel af van de normale — behalve, dat het niet zoo dikwijls trachtte 
weg te loopen, en dat vermoeienis veel eerder optrad. De reflexen 
waren vaak zeer krachtig; ik wil hier eenige voorbeelden van geven. 
Aanraken van een punt van een geïsoleerd huidveld aan den romp 
deed het proefdier b.v. zijn rug terstond met een ruk krommen, 
hem zoo over een centimeter of meer verplaatsend. Verder : was een 
veld op een extremiteit geïsoleerd, dan werd bij even knijpen in een 
teen de uitgestrekte poot in een oogwenk teruggetrokken. 
Een vraag, welke men zich terstond zal stellen, is: hebben we 
bij deze beide wijzen van prikkeling, met naald of pincet, te maken 
met pijn- of tastprikkels (gelijk ik boven vermeldde, onderscheidde 
SHERRINGTON — volgens WINKLER en VAN RIJNBERK ten onrechte — 
tastvelden van de kleinere pijnvelden)? Men weet natuurlijk nooit 
zeker, welke gewaarwording een prikkel bij een ander dier teweeg 
brengt; maar men mag toch wel veronderstellen, dat knijpen met 
een pincet ook bij een hagedis pijn zal veroorzaken en dat ook 
het eenvoudig aanraken met een naald, wanneer de prikkelbaarheid 
van het dier sterk verhoogd is, ditzelfde effect zou kunnen hebben. 
De als gevoelig bepaalde huidpunten werden met witte verf 
gemerkt, zoodat men allengs een beeld verkreeg van de ligging der 
geïsoleerde dermatomen, de craniale en caudale grenzen en de 
areflectorische velden. Gedurende de volgende 2 tot 3 dagen (dus tot 
4 à 5 dagen na de operatie) werden de aldus verkregen resultaten 
voortdurend gecontroleerd en aangevuld, daar de gevoelige velden 
zich in ’talgemeen, vooral de eerste twee dagen, nog uitbreidden ten 
koste van de areflectorische. De laatste dagen is er veelal evenwel 
ook reeds hier en daar eenige teruggang der gevoelige zônes te 
constateeren : plaatsen, voorheen reflectorisch, blijken bij aanraken, of 
knijpen zelfs, geen gevoeligheid meer te bezitten. Men kan dus het 
bepalen der dermatomen niet uitstellen tot 4 dagen na de operatie, 
doch dient er terstond mee aan te vangen. Een sensibele zône is 
nooit in haar geheel op één dag af te grenzen; terwijl hier in de 
