— 84 — 



Deze visch werd voor meer dan eene halve eeuw gevonden door J. D. Essing, 

 visehverkcoper te Leiden, die bij bet schoonmaken dadelijk bemerkte, dat het 

 dier hommer en kuiter te gelijk was. Hij was verstandig genoeg de ingewanden 

 niet uit te nen.en, maar de visch eenvoudig geopend naar Prof. Brogmans te 

 brengen. Essing de zoon, die op 't oogenblik nog in leven is en hetzelfde be- 

 drijf als zijn vader uitoefent, verklaarde, den visch in der tijd gezien, doch het 

 geval later nooit meer ontmoet te hebben, eene uitspraak die de hooge zeld- 

 zaamheid der anomalie bewijst, daar de man sedert 1807 per jaar gemiddeld 

 25,000 baarzen geopend en toebereid heeft. 



Gelijk in den catalogus beschreven staat, is de baars aan de regterzijde ge- 

 opend, zoodat de buikorganen een goed overzigt leveren. De hom zoowel als de 

 kuit ziïn enkelvoudig, en stellen twee onregelmatige eivormige ligchamen voor, 

 die met het stompere, min of meer afgeplatte einde tegen elkander aangedrukt 

 zijn. De hom met eene grootste lengte van 2.8 Cm. en eene grootste breedte of 

 dikte van 1.5 Cm. ligt voor en een weinig naar links, de kuit met eene groot- 

 ste lengte van 4 Cm. en eene grootste breedte of dikte van 2.3 Cm. ligt achter 

 en een weinig naar regts. Gezamenlijk vullen zij het grootste gedeelte der buik- 

 holte op en laten naar voren en beneden eene geringere ruimte over voor het 

 darmkanaal en de zeer goed herkenbare lever. Boven hom en kuit liggen de nie- 

 ren, die als gewoonlijk tegen de wervelkolom zijn aangedrukt. Beneden worden 

 de geslachtsdeelen begrensd door den regten darm. 



De eijeren in het ovarium zijn zeer goed kenbaar, zelfs met het bloote oog. 

 Yan spermatozoïden daarentegen vinden wij in 't orgaan, 'tgeen als testis be- 

 schreven werd, niets, zoodat er gegronde twijfel kon geopperd worden of wij 

 hier werkelijk met een testis te doen hebben. Men moet echter bedenken, dat 

 het praeparaat meer dan 50 jaar op spiritus heeft gestaan en er dus al zeer wei- 

 nig kans bestond, het karakteristieke element van het zaad terug te vinden. 

 Doch bovendien is het uitwendige voorkomen zoo geheel en al dat van gewone 

 hom, dat eene vergissing niet wel mogelijk is. Het eenige orgaan, waarmede 

 die vergissing zou hebben kunnen plaats vinden is de lever, doch de kleur de- 

 zer laatste klier is licht bruin, terwijl de hom een room wit voorkomen heeft, 

 eigenschappen, die aan ons praeparaat nog duidelijk waren op te merken. 



Aan de buikzijde van het dier worden drie openingen aangetroffen, een voor 

 den regter darm, die vóór ligt, daarop de monding van den oviductus en het 

 meest naar achteren de opening der urethra. Hoe het zaad zich naar buiten 

 heeft moeten ontlasten, liet zich aan ons praeparaat tot ons leedwezen niet meer 

 fiantoonen, daar de dieper gelegen organen der buikholte in verweekten toestand 

 verkeerden en dus van het vermoedelijke vas deferens niets meer viel te ontdek- 

 ken. Het is echter waarschijnlijk, dat dit aanwezig is geweest en dat het zich 

 in de pisbuis ontlast heeft. 



Wij eindigen hiermede de korte beschrijving van onzen baars, die uit den 

 aard der zaak onvolledig moest uitvallen. Doch ofschoon het onwraakbare be- 

 wijs ontbreekt, houden wij en met ons allen die het praeparaat onbevooroordeeld 

 onderzochten, den visch voor een echten hermaphrodiet. 



Een vierde voorbeeld van tweeslachtigheid in de klasse der visschen wordt 

 ons medegedeeld door J. H. Starck *), die ons verhaalt hoe te Koningsberg 

 bij gelegenheid van een maaltijd, die door den Rector Hoynow gegeven werd, 



et 



*) Observatio CIX. De Pisce hermaphrodüo in Ephem. Acad. Caes. Leopold. Dec. III. Ann. VI 

 VIII. p. 190. Uitgegeven in 1702. 



