— 85 



een Melaiiuras *) op tafel kwam, die aan de eene zijde hommer, aan de andere 

 zijde kuiter was. 



Eindelijk vermelden wij nog dat het eenz ; idige hermaphroditismus volgens 

 de uitspraak van Pallas f) werd gezien bij den steur (met name Acipenser 

 huso), van Reatjmur §) bij den snoek (Esox lucius) en van Marchant **) bij 

 de wijting (Gadus merlangus) tt)- • 



Bij onze twijfelachtige kennis over het voorkomen van werkelijke hermaphro- 

 dieten (d. i. van wezens, waarin en testis en ovarium voorhanden zijn) bij de 

 hoofere dieren, zijn wij stellig door het onderzoek van Dufosse een belangrijke 

 schrede voorwaarts gegaan. Bij de zoogdieren, de vogels, de reptiliën moge het 

 ware hermaphroditismus no? steeds eene onbewezene zaak zijn, onder de visschen 

 stellen tegenwoordig de Serrani der Middellandsche Zee normale hermaphrodieten 

 voor, terwijl aan den anderen kant de Gadus morrhua en merlangus, Cyprinus 

 carpio, Perca fluviatillis, Melanurus, Acipenser huso en Esox lucius eene bij uit- 

 zondering voorkomende tweeslachtigheid vertoonen. Waarschijnlijk is het, dat 

 in de literatuur meer gevallen van abnormaal hermaphroditismus beschreven zijn, 

 dan wij hier boven opgaven, waarschijnlijk zullen latere onderzoekingen, nu het 

 feit eenmaal gekonstateerd is, andere visschen aan het licht brengen, waarbij het 

 insgelijks voorkomt en te wenschen is het dan, dat het onderzoek vollediger 

 kan geschieden, dan tot dusverre mogelijk was. 



Nu echter reeds mogen wij op een bepaald verschil tusschen het normaal en 

 abnormaal hermaphroditismus in de klasse der visschen wijzen. Het is namelijk 

 uit de onderzoekingen van Dufosse gebleken, dat de eijerstok bij de Serrani 

 geregeld een dubbel orgaan voorstelt en dat aan weerszijden op regelmatige wijze 

 eene testis voorkomt. Met andere woorden en om onze bedoeling beter uit te 

 drukken, men kan de voortplantingsorganen door een sagittaalvlak in eene reg- 

 ter en eene linker helft deelen en wij zullen bemerken, dat er volkomene sym- 

 metrie der geslachtsdeelen heerscht. De testis bij de Serrani is bovendien, gelijk 

 hierboven vermeld werd, een orgaan 'twelk tusschen de rokken van den eijerstok 

 ligt opgesloten, en in de derde plaats mogen wij vermoeden, dat hier de primi- 

 tieve kiemklier, die gewoonlijk of testis of ovarium wordt, zich aan beide zijden 

 centraal omzet in ovarium, oppervlakkig in testis, dus tot beide ontwikkelt. 



Geheel anders verhoudt zich de zaak bij het abnormaal hermaphroditismus. De 

 symmetrie is hier verbroken. Ovarium en testis zijn zoodanig geplaatst, dat een 

 sagittaalvlak door het dier gelegd de regterzijde der voortplantingsorganen geheel 

 anders doet uitvallen dan de linker. Of het hermaphroditisme is eenzijdig, ge- 

 lijk bij den karper, of men vindt aan de eene zijde den eijerstok, aan de andere 

 de hom (kabeljaauw, Melanurus), of wanneer de voortplantingsorganen gelijk bij 

 onzen baars vóór elkander geplaatst zijn, dan geschiedt zulks toch zoo, dat het 



*) Welke visch hier bedoeld wordt is mij niet duidelijk. Wel bestaat er een geslacht Mela- 

 nura Agass, van de familie der Erythrinoïden, doch dat behoort te huis in da zoete wateren 

 van Noord-Amerika en kan natuurlijk niet het hier bedoelde zijn. Waarschijnlijk zullen de visch- 

 kenuers te Koningsberg ons op den weg kunnen helpen, welken naam die Melanurus (zwart- 

 staart) thans in de wetenschap draagt. 



t) Voyage par plusieurs provinces de, PEmpire de Russie. Paris. An 11. Tom. III. p. 448. 



§) Mémoires de VAcad. d. Sc. 1737. p. 51. 



••) Ibidem. 



ft) De opgave van Simpson, te vinden in Todd's Cyclopaedia, Art. Hermapltroditismus, als 

 zoude ook Salmo tweeslachtig voorkomen, is onjuist. 



