— 87 — 



staat en ontbloot van zachte deelen zou gevonden zijn. Uit de inlichting ech- 

 ter, door Jhr. van Swindeuen mij welwillend gegeven, blijkt, dat de haas, in 

 1843, op zijne bezittingen te Kijs, in Friesland, werd geschoten en zich in een 

 goed gevueden toestand bevond. Een enkele blik op den schedel overtuigt, dat 

 hij aan een kloeken haas heeft behoord. Dit te weten is niet onbelangrijk, omdat 

 men bij de beschrijvingen van andere knaagdieren, die aan soortgelijke afwijking 

 van den gewonen toestand leden, óf niets van hun staat vindt opgegeven, óf het 

 vermoeden wordt uitgesproken, dat zij den hongerdood zouden gestorven zijn. 

 De gelegenheid, om een volledig ontlcedkundig onderzoek des diers te bewerk- 

 stelligen, is in der tijd geheel en al verwaarloosd. 



Een gedeelte van den schedel, misschien door het schot verbrijzeld, ontbreekt. 

 Het gebeente mist den gewonen glans en is eenigzins poreus. De gewone naden, 

 voor zoover zij aanwezig zijn, zijn normaal. De goed ontwikkelde kiezen leveren 

 niets merkwaardigs op *). 



De voorste of groote snij tanden van de bovenkaak trekken terstond de aan- 

 dacht door hunne lengte en kromming. Hunne voor vlakte is gegroefd, als in 

 normalen staat, hunne breedte is de gewone. Langs de bogt van deze vlakte 

 gemeten is de lengte 34 mm. Het glazuur is gaaf, behalve op eene plek van 

 den regter tand, nabij den kop. De achtervlakte is eenigzins hol. De top is 

 niet, als gewoonlijk, beitelvormig, maar bijna regt af en dan naar het voorvlak 

 toe eenigzins afgesleten. 



De tanden van de benedenkaak, van voren gezien, zijn, op gewone wijze, door 

 een driekantige beenpunt gescheiden en konvergeren, llekent men bij dit kon- 

 vergerend gedeelte van eiken tand nog 5 m.m., dan heeft men ongeveer de ge- 

 wone lengte, waar de tanden van een.' haas tegen elkander plegen aan te lig- 

 gen. Het is te dezer plaatse, dat de tanden van ons voorwerp beginnen te 

 divergeren, zich achterwaarts en bovenwaarts krommen, terwijl de toppen zich 

 wat buitenwaarts rigten. v 



De beide achterste of kleine snij tanden verschillen in lengte. De regter is 9 

 m.m., de linker 6 m.m. De gewone lengte is 3 m.m. De regter is een weinig 

 gebogen en stuit met zijn top tegen de achtervlakte van zijn voortand. Deze 

 top is stomp en heeft een zwart middenpunt. De wrijving, die tusschen den 

 kleinen en grooten tand, gedurende beider groei, moet plaats gegrepen hebben, 

 openbaart zich in het gootvormige van de groote achtervlakte daar ter plaatse, 

 terwijl het oudste of topgedeelte vlak is. Dit laat zich ligt verklaren, want 

 toen evengenoemd gedeelte ontstond, was de toestand nog de normale. Het lin- 

 ker tandje is bijna regt en helt met zijn top naar het regter. Het stuit tegen 

 de binnenste zijvlakte van zijn voortand, heeft hierin een vrij diep gootje ge- 

 vormd en tevens den gansenen tand eene meer buitenwaartsche rigting gegeven. 



Wil men zich den toestand duidelijk voorstellen, dan bedenke men, dat de 

 voorste knaagtanden vier vlakten hebben, met name de voor- en de achtervlakte, 

 de binnen- en de buiten vlakte. Wij zullen later zien, dat zij in aard verschil- 

 len en dat dit opheldering geeft van cle verschijnsels, waarover wij handelen. 



In de benedenkaak is de regter snijtand uitgegroeid ter lengte van 45 m.m., 

 langs de buiten bogt gemeten, terwijl hij nog 20 m.m., d. i. op normale wijze, 

 in de tandkas steekt. De verdroogde overblijfsels van de zachte deelen waren 



*) Ten opzigte der deze verhandeling toelichtende afbeeldingen wordt verwezen naar de Ver* 

 slagen der Kon. Akad. van Wetensch. i)c aanhalingen tot die af beeldingen betrekking hebbende 

 zijn daarom hier weggelaten. Deze opmerking geldt ook voor de bijdrage van den neer Hal- 

 bertbnia, hiervoren medegedeeld. Heil. 



