— 332 — 



Het werd reeds donker, toen ik nabij het fortje Terlokko was gekomen en aan- 

 gezien de djoeragan mij verklaarde, dat verder op de kust van Ternate geen ge- 

 schikte ankerplaats was, stemde ik er in toe, hier te overnachten. 



Ook den volgenden dag was er veel windstilte, zoodat ik niet zonder moeite 

 in den laten avond de kust van Halmahera even beoosten Tandjong Bobo be- 

 reikte en in de kleine baai, bekend bij de Ternataneu onder den naam van Sa- 

 riah, den nacht doorbragt. 



Den 27 sten Junij reeds vroeg vertrokken, was ik spoedig te Sahoe, waar ik, 

 in afwachting van gunstigen wind, eenige uren vertoefde. Toen deze echter uit- 

 bleef, werd des middags de reis roeijende voortgezet. Zoo doende kwamen wij 

 niet verder dan een weinig benoorden Tandjong Snaba, waar wij op eene ge- 

 schikte plaats den nacht overbleven. Eindelijk werd mijne reis den volgenden 

 dag door den wind begunstigd, zoodat het mogelijk was Folofoëo te bereiken. 

 Eeeds hier bleek mij, gelijk later nog dikwerf, de kaart van Halmahera van Mel- 

 vill van Carnbee, die mij op mijne reizen tot leiddraad diende, in bijzonderheden 

 weinig naauwkeurig te zijn, en dit te meer, naarmate de landen verder van den zetel 

 van het bestuur verwijderd zijn. Noordelijk van Folofoëo — tusschen deze plaats 

 en Loloda — ligt eene groep van grootere en kleinere eilandjes, meestal door 

 naauwe bogtige en weinig diepe straten van elkander gescheideu en een 

 bekken vormende, dat men het bekken van Loloda kan noemen, om reden de 

 kleine rivier, aan welke deze negorij is gelegen, daarin uitkomt. Deze eilan- 

 den gepasseerd zijnde, zeilde ik met gunstigen wind den 29 sten Junij langs de 

 hier steile en klippige kust en bereikte des avonds Gamkai, eene uit slechts wei- 

 nige huizen bestaande kampong, gelegen aan eene baai omtrent op de plaats, 

 waar volgens de kaart van Melvill van Carnbee Toebaroe ligt, dat in waarheid 

 echter eene zuidoostelijk van Folofoëo in het binnenland gelegen negorij is, die 

 mij werd opgegeven als de eenige plaats van noordelijk Halmahera, waar tegen- 

 woordig nog het koppensnellen in gebruik is. Mijne hoop den volgenden dag 

 T. Bissoa, de noordelijkste punt van Halmahera, te zullen bereiken, werd niet 

 vervuld. De oostelijke wind dreef ons meer en meer van de kust af, zoodat ik 

 trachtte het eiland Salangadi te bereiken, op welks oostkust eene op dien tijd 

 van het jaar bruikbare ankerplaats moet wezen. Reeds waren wij niet ver meer, 

 toen wij eensklaps ontwaarden, dat wij op een koraalrif geraakt waren, terwijl 

 op geringen afstand de klippen boven water zigtbaar werden. Niet zonder moeite 

 gelukte het op eenigen afstand achter een der kleine voorliggende eilandjes te 

 komen en zoo doende, tegen den hevig waaijeuden wind beschermd, den volgen- 

 den ochtend af te wachten. Toen deze aanbrak, was het, evenals in de laatste 

 dagen, windstil, zoodat ik mij haastte om van de koraalbank af te komen en roei- 

 jende, zoo veel mogelijk, de kust van Halmahera te naderen. Spoedig verhief 

 zich een noordelijke wind, die mij natuurlijk belette de reis voort te zetten en 

 noodzaakte aan de kust van Halmahera voor anker te gaan. Die plaats heette 

 Duitia, alwaar eenige door Alfoeren bewoonde hutten stonden. Reeds in den 

 vroegen ochtend van den 2 den Julij vertrokken zijnde, werd al roeijende tegen 

 9 uur Tandjong Bissoa bereikt en uaauwelijks waren wij die kaap gepasseerd, of 

 er verhief zich weer, evenals den vorigen dag, een noordelijke wind, die mij nu 

 zeer welkom was en nog dienzelfden dag naar Saloeta, eene vrij aanzienlijke kam- 

 pong, halver wege Galela en Tandjong Bissoa gelegen, bragt. Den volgenden dag 

 was het bijna aanhoudend windstil, zoodat ik eerst in den laten avond Galela be- 

 reikte. Ik had dus eene lange reis gehad, doordien ik 9 dagen voor een tra- 

 jekt had gebruikt, waarvoor men bij gunstigen wind slechts 6 dagen noodig heeft. 

 Den volgenden ochtend huurde ik, door tusschenkomst van den oetoesan, een nog 

 geheel nieuw huisje, rigtte mij naar omstandigheden in en kon zoodoende reeds 



