340 — 



mij eene voor 



tandjong Boléo en de monding van genoemde rivier gelegen zandbank op, die 

 bij eb droog valt en alsdan tot verzamelingsplaats van talrijke zee- en strandvo- 

 gels dient. Onder dezen bevinden zich ook de zeldzame Numenius australasianus 

 Gould en de ook in Europa voorkomende Squatarola helvetica, Strepsilas interpres 

 en Limosa lapponica. Intussclieu naderde de tijd, waarop de totdusver geheerscht 

 hebbende zuidelijke winden door noordelijke worden vervangen, en het was te 

 voorzien, dat het in dit geval moeijelijk of welligt onmogelijk zoude wezen naar 

 Morotaï over te steken. Ik besloot dus te vertrekken. Veel scheelde het niet, of 

 ik had voor mijn vertrek nog het grootste gedeelte der reeds bijeengebragte ver- 

 zamelingen en mijne goederen verloren. In de laatste dagen was namelijk de 

 vloed, vooral des avonds, buitengewoon hoog geweest. Den 30 sten November was 

 juist nieuwe maan en ik vreesde dus te meer voor het door mij bewoonde huisje, 

 daar reeds den dag te voren enkele golven het bereikt hadden en de zee des 

 ochtends zeer onstuimig was. Niet zonder moeite bragt ik met hulp van den 

 oetoesan en de door deze bijeengeroepen menschen de praauw des middags in zee 

 en het grootste gedeelte der goederen aan boord. Om 4 uur des middags — de 

 vloed bleef tot 6 uur stijgende — sloegen reeds de golven over het strand heen 

 en bereikten de daar achter staande huizen. Spoedig pakte ik het restant mijner 

 goederen te zamen en huurde voor den komenden nacht eene meer binnen 'slands 

 gelegene hut, waarna het totdusver door mij bewoonde huisje spoedig door de 

 golven werd weggespoeld. Ook bij deze gelegenheid bleek mij weder de onbe- 

 kwaamheid van het mij toegewezen temataansche scheepsvolk. De djoeragan was 

 niet te bewegen aan boord der praauw te blijven, ofschoon zijne tegenwoordigheid 

 aldaar juist onder die omstandigheden dringend noodzakelijk was. Ik moest dus 

 door tusschenkomst van den oetoesan een 5tal Alfoeren in dienst nemeu, ten 

 einde gedurende den nacht op de praauw te passen. 



Den l sten December bragt ik bij nog altijd onstuimige zee het restant mijner 

 goederen aan boord der praauw en vertrok, toen des middags de zuidelijke wind 

 doorkwam, van Kaoe. Noordelijk van tandjong Patjikara strekt zich langs de 

 klippige en zelfs voor praauwen slechts op weinige punten genaakbare kust eene 

 lage, slechts 100 a. 200 voeten hooge heuvelketen uit. Achter tandjong ïoenoeaë 

 (ook Didivau genaamd) zijn deze heuvels iets hooger en vormen steil in zee af- 

 vallende rotsen. Tegen middernacht bereikten wij tandjong Mauvéa, waar zich 

 eene door de voorliggende eilanden Mihtih en Magalisso gedekte en veilige an- 

 kerplaats bevindt. Den volgenden dag zeilden wij langs de hier lage kust naar 

 Tabello, waar wij reeds des middags aankwamen. Ik vond die plaats door het 

 grootste gedeelte zijner bewoners verlaten, want ook hier hadden, sedert mijne aan- 

 wezigheid in Julij, de pokken groote verwoestingen onder de bevolking aangerigt. 

 In de hoop hier provisiën, vooral rijst, voor mij en mijne jagers te kunnen koo- 

 pen, zag ik mij dus teleurgesteld en zond, ten einde geen tijd te verliezen, nog 

 dienzelfden dag eene kleine praauw naar Galela om van daar de noodige vivres 

 te halen. Slechts met moeite kreeg ik van den djoeroetoelis — het eenige hoofd, 

 dat niet de wijk naar elders had genomen — een loods voor de reis naar de 

 oostkust van Morotaï, aangezien mijne temataansche schepelingen nooit in die 

 streken waren geweest. Den 5 den December van Tabello vertrokken, belette ons 

 de sterke oostelijke wind om regtstreeks naar Morotaï over te steken en dreef 

 ons westelijk af. Eerst tegen middernacht waren wij bij Toetomaleo op de kust 

 van Halmahera en derhalve op bekend terrein. Tegenwind noodzaakte mij den 

 volgenden dag hier te blijven en eerst den 7 den December kon de reis weer aan- 

 vaard worden. Een stevige westelijke wind dreef de praauw door de hooggaande 

 golven en spoedig waren wij tusschen de kleine, aan de zuidwestkust van Morotaï 



