— 346 — 



nomen, over Kajoa naar Batjan en de zuidspits van Halmahera te gaan, ten einde 

 van daar een van de tusschen dat eiland en Nieuw-Guinea gelegen eilanden te 

 bereiken of, als de wind dit zou onmogelijk maken, naar de Obi-eilanden over te 

 steken. Den 15 den Junij kwamen eindelijk de verwachte Tidorezen. Ik liet dus 

 dadelijk het restant mijner goederen in de praauw brengen met het doel om den 

 volgenden dag vroeg te vertrekken. Intusschen liep reeds toen een van deze sche- 

 pelingen weg en begaf zich naar den djoegoegoe, die hem en de overige Tido- 

 rezen naar Ternate had overgebragt. In plaats van hem dadelijk terug te zenden, 

 liet deze het daarop aankomen, dat ik hem zou reklameren, ja hij diende hem 

 nog niet eens straf, of verwijt toe, zoodat het volstrekt niet te verwondereu 

 was, dat weinige dagen daarop eenige zijner kameraden eveneens wegliepen. Zoo 

 kwam het, dat ik eerst 's namiddags kon vertrekken en niet verder kwam dan tot 

 aan den n.-o. hoek van Tidore. Den 17 den Junij werd reeds des ochtends Mareh 

 bereikt, maar de reeds om 8 uur doorkomende zuidelijke wind dwong mij aldaar 

 voor anker te gaan. Van dit oponthoud maakte mijn djoeroemoedi en één matroos 

 gebruik om weg te loopen, zoodat ik tegen den avond, in plaats van de reis voort 

 te zetten, naar Tidore moest terugkeeren, ten einde van den sultan, zoo mogelijk, 

 2 andere schepelingen te krijgen. Gelukkig kreeg ik deze nog dienzelfden dag — 

 waaronder één (de djoeroemoedi), die dienzelfden dag pas van de Obi-eilanden was 

 teruggekomen, wat mij later van nut was — en kon zoodoende de reis bij nacht 

 roeijende tot naar Motir voortzetten, waar ik in den ochtend van den 18 den Junij 

 aankwam en ten gevolge van den stevigen zuidelijken wind den geheelen dag bleef. 

 Om middernacht werd de reis naar Makian voortgezet. In hooge mate inte- 

 ressant was het gezigt, dat zich mij aanbood, toen het dag was geworden en 

 ik de voorwerpen aan wal duidelijk konde zien. Mijue praauw lag juist nabij de 

 plaats, waar vroeger de kampong Njofagita had gestaan. Van deze was echter 

 niets meer te zien. Eenige omgestorte vruchtboomen en pisang-aanplantingen, die 

 tusschen de asch weer begonnen op te komen, toonden de plaats aan, waar vroeger 

 de woningen van talrijke gezinnen hadden gestaan. Al het overige was onder de 

 hier een paar voet hoog liggende asch bedolven. Zoo ver men zien kon, vertoonde 

 zich overal hetzelfde eentoonige gezigt; alles tot aan strand was bedekt met. asch, 

 waartusschen zich slechts hier en daar, voornamelijk op sterk naar zee hellende 

 en dus van den berg afgewende plekjes, een groene tint vertoonde als eerste spoor 

 van de zich weer ontwikkelende vegetatie. De berg, mij van vroeger reeds be- 

 kend, had zijn top verloren ; in plaats daarvan had zich een meer kloof- dan 

 trechter-vormige krater gevormd, wiens noordelijke rand een diepe spleet ver- 

 toonde. Van deze strekte zich tot in zee — nabij de plaats, waar juist mijne 

 praauw lag — een breede aschstreep uit, die hoogst waarschijnlijk met water ge- 

 mengd als modder uit den krater was gestroomd. Ik besloot dus dezen aschstroom — 

 sit veuia verbo — te volgen en naar de gemelde spleet in den kraterrand te 

 gaan, ten einde zoodoende in dezen zelf te kunnen zien. De weg was boven ver- 

 wachting moeijelijk. Overal vertoonden zich min of meer diepe spleten en kloven, 

 welke mij telkens dwongen van rigting te veranderen, zoodat ik niet anders dan 

 langs omwegen mijn doel kon naderen. Op eenige plaatsen zag ik reeds eenige 

 jonge papayaboomen, voorts capsicumplanteu, enz. Het weelderigst echter groeide 

 alang-alang en veroorzaakte hier en daar de bovengenoemde groene tint. Van die- 

 ren zag ik eenige voetsporen van honden, en hoorde voorts, wat mij zeer inte- 

 resseerde, de stem van een Centropus affinis Horsf. Deze vogel heeft namelijk, 

 evenals alle soorten van dit genus, een gering vlugtvermogen en moet dus, hoogst 

 waarschijnlijk in de alaug-alang nabij de kust verscholen, de katastrophe van 1861 

 hebben overleefd. De Corvus validissimus daarentegen, dien ik tevens hoorde, was 

 buiten twijfel van Motir of elders overgevlogen. Zeer talrijk was de familie der 



