— 347 — 



gryllides vertegenwoordigd, terwijl ook eenige lepidoptera en coleoptera zich lieten 

 zien. Eindelijk, tegen den middag bereikte ik den kraterrand aan zijn laagste punt, 

 links van bovengenoemde spleet, zijnde p. m. 1600 voeten boven zee gelegen. 

 De krater, waarin ik nu zien kon, vormde eene diepe ravijn achtige kloof, wier 

 bodem slechts weinig hooger dan het niveau der zee gelegen was. Zuidwaarts was 

 de kloof breeder en hier verhief zich een steile aschkegel, buiten twijfel de eigen- 

 lijke krater-opening van de laatste eruptie. Beneden aan den berg was deze kegel 

 niet te zien. Gaarne had ik hem bezocht, maar van de plaats, waar ik stond, was 

 zulks onmogelijk; daartoe had ik den berg van den zuidkant moeten bestijgen. 

 Tegen 4 uur 's namiddags waren wij, zeer vermoeid, weer aan de kust. Over 't 

 algemeen genomen was het een zeer lastige togt geweest ten gevolge van de 

 drukkende warmte, het moeijelijke klimmen over de met asch bedekte heuvels 

 en berghellingen en eindelijk wegens het volkomen gebrek aan schaduw en water, 

 dat ik vergeten had mede te nemen. Een van de beide mij vergezellende Tido- 

 rezen was zoo onvoorzigtig zeewater in groote massa te drinken, in plaats van te 

 wachten, totdat hij weder in de praauw was. Hij werd ten gevolge daarvan nog 

 deuzelfden nacht ziek, kreeg dysenterie en overleed spoedig daarop op Batjan. 

 Om middernacht werd de reis weer aanvaard. Des ochtends vroeg waren wij aan 

 den zuidoosthoek van Makian, waar de kust mij minder verwoest bleek te zijn 

 dan aan den noordkant. Zelfs boomen waren hier nog voorhanden. Gelukkig woei 

 het dien dag uit het oosten, zoodat wij na een sterke regenbui te hebben door- 

 gestaan 's middags op Kajoa aankwamen. Ik begaf mij dadelijk naar den sengadji, 

 ten einde hem den bovengenoemdeu brief van den sultan te overhandigen. Gelijk 

 te verwachten was, had de man noch planken, noch ergens iets in voorraad en 

 zou ik dus weken, ja maanden op de reparatie mijner praauw hebben moeten 

 wachten. Ik besloot dus, aangezien totdusver alles was goed gegaan, vooreerst 

 de reis voort te zetten. De sengadji beloofde mij in den tusschentijd alles te 

 zullen gereed maken, ten einde na mijn terugkeer de praauwen spoedig te kun- 

 nen in orde brengen, aan welke belofte hij echter, gelijk ik later zal berigten, 

 volstrekt niet van plan was te voldoen. Ik gunde hier aan mijne schepelingen 

 eenige rust, ten gevolge waarvan ik den volgenden dag niet verder kwam dan 

 aan den zuidhoek van het digt bij Kajoa gelegen eiland Loeloein Den 2£ sten 

 Junij was ik nog voor den middag te Tawali-ketjil, welk klein eilandje een voor 

 praauwen uiterst veilige en goede haven heeft. Mijne hoop van den volgende dag 

 de hoofdplaats van Batjan te zullen bereiken werd door stroom en tegenwind 

 verijdeld, zoodat ik eerst den 25 sten Junij des ochtends aldaar aankwam. Terwijl 

 ik bij den sultan was om hem het van den resident ontvangen aanbevelingschtïj- 

 ven ter hand te stellen, verhief zich eensklaps een zoo hevige zuidelijke wind, 

 dat mijne praauw van de ankers sloeg en in gevaar was van te stranden. De 

 sultan zond dadelijk een voldoend aantal menschen ter hulp en liet de praauw 

 door kleinere praauwtjes naar eene veilige plaats boegseren. Ook gedurende de 

 volgende dagen was de zee zoo onstuimig, dat aan vertrekken niet te denken 

 viel. Mijne andere praauw was reeds den 16 den Junij aangekomen en mijne ja- 

 gers hadden in dien tusschentijd eene kleine kollektie bijeengebragt, welke mij 

 bleek verscheidene diereu te bevatten, welke ik gedurende mijn vroeger verblijf 

 niet had ontmoet. Daaronder bevond zich de zoo merkwaardige Scythrops Novae 

 Hollandiae, die van December tot Maart in Zuid- Australië niet zeldzaam is, later 

 echter verdwijnt, zonder dat men tot nog toe weet, waar hij naar toe gaat. Ik 

 voor mij ben overtuigd, dat het een trekvogel is, evenals de Merops ornatus, dien 

 men insgelijks in de maanden April — September te Ternate menigvuldig ont- 

 moet, in de overige maanden echter niet, terwijl men weet, dat hij juist in dien 

 tijd in Australië voorkomt. 



