_ 348 — 



Eindelijk werd het weder gunstiger en de afreis dus op den 29 sten Junij be- 

 paald. Toen echter die dag kwam, bleek het, dat de nacht te voren wederom 3 

 van mijne tidoreesche schepelingen waren weggeloopen, een zeer natuurlijk gevolg 

 van de zekerheid, dat zij van den sultan daarvoor geeue straf hadden te wachten. 

 Ten minste, toen ze later opgepakt werden en ik, ten einde dit wegloopen zoo 

 mogelijk te voorkomen, den djperagau gelastte, ze volgens scheepsgebruik te straf* 

 feu, zeiden zij verwonderd, dat ze niet zouden weggeloopen zijn, als zij geweten 

 hadden, dat ze daarvoor straf zouden krijgen. 



Zoodoende kon ik eerst den 2 den Julij vertrekken, doch moest achter de kaap 

 nabij de Tanah-poang — van waar . ik vroeger het Sabellah-gebergte had beste- 

 gen — voor anker gaan, aangezien dit de eenige haven aan die kust is. Stroom 

 en tegenwind deden ook den volgenden dag mij niet verder komen dan tot aan 

 tandjong Marigorango, waar ik des avonds, toen de wind ging liggen, voor anker 

 ging. Ik gaf nu aan de djoeragans last oin te middernacht met den landwind in 

 zuidoostelijke rigting in zee te gaan, ten einde ver genoeg te komen om bij 

 eventueelen zuidelijken wind Silang te kunnen passeren en naar de zuidspits van 

 Halmahera te zeilen, bij oostelijken wind daarentegen naar de Obi-eilanden over 

 te steken. Ik bleef zelf wakker, ten einde de schepelingen te laten rusten en op 

 den bepaalden tijd de reis te aanvaarden. Reeds des ochtends begon dien dag 

 toevallig de wind uit het oosten te waaijen en tegen 5 uur 's middags waren wij 

 aan de uoordkust van Bissoa, even voor het losbreken van een sterke regenbui. 

 Den geheelen nacht en ook de volgende dagen woei het zoo sterk uit het zuiden, 

 dat ik mijn plan om naar Ajer besar — de plaats, waar nog thans de bouw- 

 vallen van het fort // de Borl" te zien zijn — te gaan opgaf en naar Taboedi 

 op de uoordkust van Obi-major zeilde, te meer omdat mijn in deze streken niet 

 onbekende djoeroemoedi mij verzekerde, dat ik in dien tijd van het jaar moeijelijk 

 naar Ajer-besar zoude kunnen komen ten gevolge van de hooge deining. 



Te Taboedi, zijnde de naam van het westelijkste gedeelte der noordkust van 

 Obi-major, die op de kaart van Melvill van Carnbee niet juist is opgegeven, bleef 

 ik tot einde Julij. Ik bezocht in dien tijd de geheele noordkust van Obi-major, 

 oostelijk tot Poeloe-Sambikki, westelijk en zuidwestelijk tot tandjong Pala tegen- 

 over Obi-Lattoe. Bij de uitvoering van mijn plan om dieper in het binnenland, 

 voornamelijk op de zuidelijk en zuidoostelijk van Taboedi gelegene, naar gissing 

 p. m. 4000 a 5000 voet hooge bergen door te dringen, stiet ik op onverwachte 

 hinderpalen. Mijne schepelingen namelijk hadden zich, niettegenstaande ik hun 1| 

 maand voorschot had gegeven en met mijn reisplan bekend gemaakt, slechts van 

 weinig eten voorzien. Ten gevolge daarvan begonnen ze reeds na weinige dagen 

 gebrek te hebben. Ik moest dus aan eenigen hunner verlof geven om met eene 

 kleine praauw — want met mijne groote zou dit om boveuaaugehaalde redenen 

 niet mogelijk geweest zijn ■ — naar Ajer-besar te gaan en aldaar sago te klop- 

 pen. Ook dit leidde tot geen resultaat; de menschen kwamen na 10 dagen terug, 

 berigtende, dat ze geene sagoboomen hadden gevonden, een afgesproken leugen, 

 gelijk mij later door een hunner werd verradeu, ten einde mij te dwingen, van 

 de verdere reis af te zien en naar Ternate terug te keeren. Ten einde in hun 

 onderhoud te voorzien moesten ze een groot gedeelte van den dag besteden met 

 het zoeken van schelpen en wilde boomvruchten, vooral van de aan strand groeiende 

 rhizophoren. De Ternatanen waren gedeeltelijk van heugels voorzien, mijne tido- 

 reesche tuinlieden wisteu deze niet eens te gebruiken. Zoodoende moest ik vau 

 groote toeren van eenige dagen afzien, aangezien ik mijne menschen niet kon 

 gebruiken bij het indringen in de wildernis. Eindelijk besloot ik, ten einde eene 

 verandering in dien staat van zaken te brengeu, naar Oei op de zuidkust te gaan, 

 om zoodoende mijne schepelingen in de gelegenheid te stellen in de groote sago- 



