— 851 — 



3 soorten ontmoet (Pteropus fumidus eene waarschijn lijk nieuwe op Pt. phai- 

 ops gelijkende soort, Sus celebensis en Phalangista orientalis). De klasse der vo- 

 gels was talrijker vertegenwoordigd en leverde eenige nieuwe soorten (Lycocorax 

 obiensis, eene nog naamlooze Rhipidura, eene op Aleyone pusilla gelijkende, 

 maar toch wel specifieke Aleyone en eene hoogst waarschijnlijk insgelijks nieuwe, 

 op de australische nereis gelijkende Sterna). Gering was het getal der verzamelde 

 reptilen, grooter dat der visschen, konchyliën, insekten en coelenteraten. 



November 1862— April 1863. 



Nadat de ééne mijner praauwen reeds op het einde van Oktober weer in be- 

 hoorlijke orde was gebragt en geschikt tot de voorgenomen grootere reis naar de 

 n.-w. Papoe-eilanden, werd gedurende de maand November aan de andere, door 

 schelpen (Teredo sp e .) op verscheidene plaatsen sterk beschadigde, druk gewerkt. 

 Onder deze omstandigheden kon ik mij noch van Ternate verwijderen, noch mij 

 wetenschappelijk ernstig bezighouden, aangezien ik mij dagelijks ten minste 5 a\ 

 6 keeren naar de gelukkig niet ver van mijne woning gelegen ligplaats der praau- 

 wen moest begeven, ten einde de daaraan werkzame lieden na te gaan. Ik bezigde 

 intusschen den tijd, om het grootste gedeelte van de op mijne laatste reis bijeen- 

 gebragte kollektiën in te pakken en aan den resident ter verdere opzending af 

 te leveren. Zoodoende werden in het begin van November 3 kisten, op het einde 

 van die maand 2 en later nog 3 kisten verzonden, terwijl het overige na mijne 

 terugkomst van de Papoe-eilanden zal worden verzonden. Bedoelde 8 kisten be- 

 vatten gezamenlijk 16 zoogdieren, 159 vogels, 5 reptilen, 128 visschen, 3730 

 insekten (waaronder 382 kapellen), 366 konchyliën, 76 krustaeeën, 32 cephalo- 

 poden, coelenteraten, enz., totaal 4506 voorwerpen, meestal afkomstig van de Obi- 

 eilanden. 



Mijne 6 jagers hielden zich het grootste gedeelte van November te Bessa op 

 het n.-o. schiereiland van Halmahera onledig met verzamelen en ofschoon hun 

 buit natuurlijk veel geringer uitviel, dan wanneer ik zelf dagelijks hunne 

 werkzaamheden had kunnen nagaan, zoo bragten ze toch verscheidene belangrijke 

 voorwerpen mee, zoo b. v. de zeldzame Batrachostomus psilopterus Gr., eene in- 

 teressante geele variëteit van Eclectus polychloros Gr. enz. Hieruit bleek mij dat 

 Bessa eene goede vindplaats is en ben ik dus van voornemen die streek nog eens 

 grondig te onderzoeken en te exploiteren. 



Intusschen was in de eerste dagen van December ook de reparatie van de 2 de 

 praauw afgeloopeu, het tuig (grootendeels nieuw) in gereedheid gebragt, de tot 

 meenemen bestemde goederen ingepakt, kortom alles tot de voorgenomen reis ge- 

 reed, maar — tidoreesche schepelingen, waarom ik den resident reeds half No- 

 vember had verzocht, lieten op zich wachten. Eindelijk, na herhaalde aanschrijvin- 

 gen dienaaugaai.de te hebben ontvangen, kwam den 27 stea December de sekretari3 

 van Tidore naar Ternate, de gevraagde schepelingen medebrengende. Aangezien 

 echter den volgenden dag een Zondag was, konden ze eerst den '29 3ten December 

 ter mijner dispositie gesteld worden. Ten einde verder geen tijd te verliezen, liet 

 ik nog* dienzelfden dag beide praauwen in zee brengen en van het tuig voorzien. 

 Den 30 sten werd het grootste gedeelte der voor de reis bestemde goederen aan 

 boord gebragt en den 31 sten vertrok de eene praauw, met mijne jagers aan boord, 

 naar Tidore, aangezien de tidoreesche djoeragan eenige van zijne zaken had ver- 

 geten meê te brengen. 



Den l sten Januarij 1863 verliet ik des ochtends vroeg Ternate. Eene flaauwe 



