— 354 — 



geweest zijn, maar dit, onder de bestaande omstandigheden, niet waren. Ik 

 maakte dus, na met hen wat te hebben gepraat, van de eerste gunstige gelegen- 

 heid gebruik, om hun te kennen te geven, dat ik vooreerst wat rust wenschte 

 te nemen, waarop zij mij beloofden, den volgenden dag te zullen terugkomen. 



Weda is eene vrij aanzienlijke negorij, welker hutten, waaronder zich verschei- 

 dene, naar het schijnt uit vroegeren tijd afkomstige, uit steenen opgerigte be- 

 vinden, zich in dubbele en zelfs driedubbele rij omtrent een half uurtje langs 

 de kust uitstrekken, terwijl ook de beide, nabij den wal gelegene eilandjes Koelief 

 en Jeef bewoond zijn. De bewoners, wier aantal ongeveer 1000 zal bedragen, 

 schijnen, naar het uiterlijk voorkomen hunner woningen te oordeelen, betrekkelijk 

 welvarend te zijn, ofschoon ook zij door knellende heerediensten enz. zeer ge- 

 drukt worden. Het opperste gezag in de negorij en het toebehoorend land, dat 

 zich van Tandjong Toija, de grens van het teruataansche gedeelte van Z. Hal- 

 mahera op diens oostkust, tot Tandjong Djaba nabij Gammasoengij uitstrekt, wordt 

 gevoerd door een sengadji, die bijgestaan wordt door een kapitein-laut en een 

 12tal kimelaha's en andere mindere hoofden. In de omstreken van Weda bevin- 

 den zich uitgestrekte sagobosschen, wier produkt van zeer goede kwaliteit is en 

 jaarlijks in groote massa wordt gewonnen en uitgevoerd. Aangezien nu noch op 

 Gebeh noch in de kleine, langs de zuidkust van het z. o. schier-eiland van Hal- 

 mahera gglegen dorpjes, sago te verkrijgen is, kocht ik te Weda 160 pakken voor 

 mijne matrozen, ten einde niet wcêr dezelfde moeijelijkheden als het vorige jaar 

 op de Obi -eilanden te ondervinden. Ook hout, geschikt voor den scheepsbouw, 

 bevindt zich in groote hoeveelheid in de bosschen, waarvan ik gelegenheid had 

 mij te overtuigen gedurende de reis van Pajaheh derwaarts. Vooral is het harde 

 gofassahout, evenals ook het morphala, voor den scheepsbouw zeer geschikt. Er 

 worden daarom jaarlijks tamelijk vele praauwen te Weda gebouwd, én voor den 

 sultan van Tidore, én voor handelaren te Ternate, én tot eigen gebruik. Van no- 

 tenmuskaat-boomen vindt men in de omstreken van de negorij slechts de kleine, 

 in den handel weinig gewilde Pala-radja (Mjristica regia). Er komt intusschen 

 van Weda ook eene grootere, van de Bauda-noten slechts weinig verschillende 

 soort in den handel voor, maar deze is afkomstig van het z. o. schier-eiland van 

 Halmahera, welks zuidelijke kust, gelijk ik reeds boven zeide, in administratief opzigt 

 tot het gebied van Weda behoort. Tot het doen van zoölogische verzamelingen is 

 echter Weda geen geschikte plaats, aangezien een groot gedeelte der omstreken moe- 

 rassig en dus moeijelijk toegankelijk is. Vooral gering was het getal der geobser- 

 veerde insekten. Van vogels verkreeg ik eene voor mijne kollektiëu nieuwe Mo- 

 narcha spec. en eene merkwaardige vale variëteit van den, overigens op Halmahera 

 niet zeldzamen, Centropus goliath Eorsten. Ook Platycercus hypophonius M. en Schl. 

 was hier minder zeldzaam dan in de overige, door mij tot nog toe bezochte, streken. 

 Reeds den 14 den Jauuarij kwamen mijne praauwen te Weda aan. Den 16 den 

 begaf ik mij tegen den avond aan boord en den volgenden ochtend om 5 uur 

 werd de reis voortgezet. De landwiud, waarop ik gerekend had, was niet sterk 

 genoeg, om de reis merkelijk te doen vorderen en weldra moesten de roeijers aan 

 het werk gaan. Ik liet nu, Kobeh op eeuigen afstand passerende, regt op den 

 berg van Kia aanhouden, die duidelijk voor ons lag. Wij bereikten tegen den 

 middag het dorpje, dat evenals Kobeh en de overige op deze kust gelegen plaat- 

 sen — met uitzondering van Gammasoengij — uit eenige weinige hutten bestaat, 

 die meental slechts tot tijdelijk verblijf strekken van gezinnen, die van Weda of 

 elders derwaarts komen om te visschen, tripang te zoeken, sago te kloppen of 

 note.nmuskaat te halen. Ik liet hier een uurtje ophouden, om den scheppers wat 

 te laten eten en rusten. Langs de kust heêuroeijende waren wij tegen 3 uur bij 

 Sagéa, waar een aan zijne monding zelfs voor grootere praauwen toegankelijk 



