— 355 — 



riviertje in zee uitkomt. Daar nu de lucht iu het z. o. zwaar betrokken was liet 

 ik mijne praauwen in de rivier brengen en bleef den nacht aldaar, te meer daar 

 in de nabijheid geene goede ankerplaats wordt gevonden. Den volgeuden morgen 

 morgen was het water niet hoog genoeg, om de zandbank voor de monding te 

 kunnen passeren, zoodat wij tot den middag moesten blijven liggen. Ik maakte 

 van dit oponthoud gebruik, oin een jagttoertje te ondernemen, dat echter behalve 

 eenige duiven, Ptilopus ochrogaster, en eenden, Tadorna radja Less. en Dendro- 

 cygna arcuata Swains. weinig opleverde. Wij kwamen dien dag nog tot Walleh, 

 namelijk tot achter een van de lage, met rhizophoren bedekte, eilandjes, die iu 

 de baai van Walleh liggen, even voor het losbarsten van eene geduchte regenbui. 

 Den I9 den Januarij, altijd langs de kust heênzeilende, waren wij nog voor den 

 middag, te Messah, waar zich de beste, echter slechts voor praauwen toegankelijke, 

 haven op de geheele zuidkust van bedoeld schiereiland bevindt, zijnde door de 

 hier een kleine inham vormende kust tegen n. en w. winden en door een voor- 

 liggend eilandje tegen z. o. winden beschermd, zoodat praauwen hier altijd een 

 veilige ankerplaats kunnen vinden. In den namiddag passeerden wij Dote, waar 

 even als bij Sagéa een kleine rivier in zee uitloopt, en gingen des avonds onder 

 de steile kust voor anker. Reeds iu den vroegen morgen van den volgenden dag 

 de reis weer aanvaard hebbende moesten wij weldra van de kust afhouden ten 

 gevolge van de zich ver in zee uitstrekkende riffen en koraalbanken. Eerst nabij 

 Taudjoug Lehegila konden wij de kust weer naderen. Tusschen die kaap en het 

 oostelijker gelegen T. Toeli bevindt zich eene meer breede dan diepe baai, door 

 een koraalbank in 2 kleinere baaijen gescheiden, waarvan de oostelijke bij de in- 

 landsche schepelingen Sola, de westelijke Mariala heet. Aangezien men mij hier 

 berigtte, dat er tot Gatnmasoengij geen verdere ankerplaats was, bleef' ik te Sola 

 overnachten. Van af T. Toeli tot achter Gammasoengij is de kust steil en slechts 

 van onbeduidende bogtjes voorzien, zoodat inderdaad bij oostelijke, westelijke en 

 vooral bij zuidelijke winden, praauwen en andere vaartuigen hier niet zonder ge- 

 vaar kunnen ankeren. Hetzelfde geldt van Gammasoengij, eene niet onbeduidende 

 negorij, de hoofdplaats van het kleine, op den uitersten o. hoek van het schiereiland 

 gelegen distrikt Pataui. Een sengadji, bijgestaan door eenige kimelahas enz., heeft 

 het gezag over de negorij en het landschap. Eene haven heeft die plaats met 

 zoo als reeds boven is gezegd ; grootere praauwen moeten bij opkomende win- 

 den of sterke golven naar de ver afgelegen baai Kojoda, oostelijk van Gammasoengij 

 vlugten, daar de westelijke meer nabij gelegen ankerplaats Lomang niet veilig ge- 

 noeg is. Het land moet arm genoemd worden, aangezien de sagopalm er geheel 

 ontbreekt en rijst slechts in geringe hoeveelheid wordt geteeld. De bewoners zien 

 zich daarom genoodzaakt, jaarlijks ten minste één keer eene reis naar Weda of 

 Salawatti te ondernemen, ten einde zich van de noodige sago te voorzien. Aan 

 kokospalmen is er geen gebrek en ook aauplantingen van pisang, obis en mais 

 zag ik in en nabij de negorij. In de bosschen groeijen vele notenboomen, wier 

 vruchten bijna het eenige artikel van uitvoer zijn. Den 22 s ten Januarij vertrok 

 ik van Gammasoengij, maar mijne hoop nog dien dag naar het eiland Moor te 

 komen werd niet verwezenlijkt, aangezien het zoo hevig uit het n. begon te waai- 

 jen dat ik, reeds den oosthoek van het schiereiland bereikt hebbende, weer moest 

 omkeeren en in de vorengenoemde baai Kojoba gaan schuilen. De wind nam in 

 de loop van den dag een stormachtig karakter aan, hield den volgenden dag aan 

 en ging eerst in den vroegen morgen van den 24 sten wat liggen, als wanneer ik 

 eene nieuwe poging deed om naar Moor over te steken. Deze keer kon ik van 

 geluk spreken, want naauwelijks onder den wal van het eiland gekomen kwam de 

 n. weer door en ging weldra in wezenlijken storm over. 



Het eiland Moor, door eene omtrent 1 uur breede straat van den oosthoek van 



23* 



