— 357 — 



niet ongenegen was haar te verhuren. Toen dus den volgenden dag de sen- 

 gadji aankwam, werd door zijne tusschenkomst weldra alles geregeld en geschikt, 

 de noodige veranderingen aan de bedoelde hut aangebragt, eene zijkamer als 

 slaapplaats voor de jagers opgerigt, enz. Zoodoende konde ik den l den Februari] 

 mijne nieuwe woning betrekken en de voor het dagelijksch gebruik bestemde 

 goederen aan wal laten brengen. Den volgenden dag werd een begin gemaakt 

 met het land in verschillende rigtingen te doorkruisen en zijne fauna te exploi- 

 teren. 



Gebeh heeft eene langwerpige gedaante ; is 6 a, 7 mijlen lang, maar veel smal- 

 ler. In het midden omtreut één uur breed, heeft het zijne grootste breedte aan 

 den oosthoek en even westelijk aan Alai, terwijl het van zijn westeinde in een 

 naauwelijks een kwartier breeden hoek uitloopt. Het geheele eiland is door eene 

 over 't algemeen lage bergketen doorsneden, wier hoogste punten zich n. w. van 

 Alai en in den oosthoek bevinden*). De bevolking, welker getal 1000 zielen niet 

 te boven zal gaan, woont grootendeels in de vier, op de oostelijke helft van de noord- 

 kust gelegen kampongs Katjeppe, Ali-ali, Sanaffe en Oemehrah, terwijl het boven- 

 genoemde Alai van nieuwer oorsprong schijnt te zijn en tijdens mijn verblijf al- 

 daar uitsluitend door Tabellorezen bewoond was, die een gedeelte van het bosch 

 hadden gekapt en op den schoon gemaakte grond rijst, mais, een weinig tabak enz. 

 teelden. Het gezag over het geheele eiland wordt gevoerd door een sengadji, 

 onder wiens bevelen 4 kimelaha's staan, waarvan elk weer in een der genoemde 

 dorpen het gezag heeft. De westelijke helft van Gebeh is onbewoond en ook, 

 zoo veel ik heb kunnen nagaan, weinig geschikt voor eene neêrzetting uithoofde 

 van den steenachtigen grond en gebrek aan water. Havens vindt men slechts op 

 de z. en z. o.-kust, terwijl de n.- en u.-o.-kust vol klippen en koraalbankeu is 

 en nergens eene baai bezit, die eene veilige ankerplaats aanbiedt Intusschen 

 groeit hier alleen op het geheele eiland de kokospalm en ook de beide aan 

 de u.-o.-kust gelegen lage eilanden Oeta en Joë zijn rijk aan deze nuttige pal- 

 men. Dit zal wel de voornaamste reden wezen, waarom de bevolking zich naar 

 deze havenlooze kust heeft zameugetrokken. Sagopalmen zijn op Gebeh slechts 

 in zeer geringe hoeveelheid voorhanden. Kleine groepen dezer boomen zag ik bij 

 Alai en het verder oostelijk, tijdens mijn verblijf uit eene enkele, slechts tot 

 tijdelijk verblijf strekkende hut bestaande Noeschia. Dientengevolge moeten de 

 bewoners van Gebeh jaarlijks reizen naar Waigioe of Salawatti ondernemen, ten 

 einde tegen kokosnoten, zwarte dammar enz. sago in te ruilen. Zuidelijk van 

 Gebeh, van de baai van Alai en Noeschia, ligt het onbewoonde eiland Tau, 

 noordwestelijk door eene slechts weinig breede straat van Gebeh gescheiden. Het 

 zoodoende ingesloten gedeelte van voormelde baai vormt een zeer goede haven, 

 waar zelfs groote schepen een veilige ankerplaats vinden. Hij wordt door engel- 

 sche en amerikaansche walvischvaarders niet zelden bezocht, die hier traan koken 

 en zich van versch water voorzien, dat op Tau, bij Alai en Noeschia van zeer 

 goede kwaliteit is. Tengevolge van deze zich jaarlijks herhalende bezoeken ver- 

 staan eenige van de inboorlingen een weinig engelsen ; ja de reeds genoemde 

 kimelaha van Sanaffe scheen zelfs van zijne geographische kennis een blijk te 

 willen geven door mij eens te vragen of ik van Rotterdam of van Amsterdam was. 

 De bewoners van Gebeh hebben den naam van brutaal en vrijpostig, zelfs te- 

 gen Europeanen, te wezen. Ik heb juist het tegenovergestelde ondervonden, of- 

 schoon dit welligt aan de volgende omstaudighedeu kan worden toegeschreven. 

 Op mijne talrijke togtjes en uitstapjes vond ik vele eenzame, soms midden in 



*) Terwijl bet daartusseben gelegeu gedeelte eeu p. m. 100 & 200 voet hoog plateau vormt. 



