— 358 — 



het bosch gelegen tuinen en plantaadjes ; zag echter nooit menschen, ofschoon de 

 hutten in en nabij bedoelde aanplaiitingen de kenteekenen droegen vau bewoond 

 te zijn. Op zekeren dag door zulk een afgelegen plantsoen gaande, ontmoette ik 

 eene oude vrouw, die, mij ziende, zich op den grond wierp en met handen en voe- 

 ten om zich stootende luid schreeuwde en huilde. Op mijne vraag aan den mij 

 vergezellende Tidorees, wat de vrouw zeide en wat haar scheelde, antwoordde 

 deze, dat ze mij verzocht haar toch het hoofd niet te willen afsnijden. Ik 

 trachtte haar te doen bedaren, maar te vergeefs, zoodat ik het eigenlijk het best 

 oordeelde om heen te gaan. Ook een van mijne jagers vertelde mij eene derge- 

 lijke ontmoeting te hebben gehad. Ik informeerde mij nu naar de reden van die 

 vrees en vernam tot mijne niet geringe verbazing van de te Alai gevestigde Ta- 

 bellorezen, dat kort voor mijne komst een tidoreesch hoofd was aangekomen en 

 de bevolking voor mij had gewaarschuwd, zeggende, dat ik door het goeverne- 

 rneut was uitgezonden, om koppen te snellen ; dat ik te Maba er twee en te Pa- 

 tani reeds één had gesneld, enz. Of en inhoever nu het tidoreesche bestuur, 

 voornamelijk de tegenwoordige sekretaris (want de sultan zelf kan bij zijn be- 

 kenden, aan idiotisme grenzenden toestand daarbij niet in aanmerking ko- 

 men) aan dit incident vreemd of niet vreemd is, durf ik niet te zeggen. Geheel 

 onmogelijk echter schijnt mij het laatste niet te zijn, vooral als ik mij de me- 

 nigvuldige moeijeiijkheden, om niet te zeggen tegenwerkingen, herinner, die ik 

 van dien kant reeds herhaaldelijk heb ondervonden ; dan eens door mij tuinlieden 

 in stede van matrozen te verstrekken of mij langer dan een maand op de dooi- 

 den resident aangevraagde schepelingen te laten wachten, dan weer door mij in 

 stede van een bekwamen djoeragan een met het zeewezen geheel onbekend per- 

 soon mede te geven, gelijk op deze reis het geval is geweest, en dat nog tegen 

 eene het goevernements-tarief bijna met het driedubbele tebovengaande betaling. 

 Zooveel is intusschen zeker, dat dergelijke incidenten, als het bovengemelde, bij 

 een goedhartig' en vreesachtig volk geene voor mij direkt nadeelige gevolgen zul- 

 len hebben; bij eene strijdbare bevolking daarentegen zouden de gevolgen voor 

 mij en mijne begeleiders hoogst noodlottig hebben kunnen zijn. Op Gebeh had 

 bedoeld voorval voor mij geene andere gevolgen, dan dat het verkeer met de in- 

 boorlingen nagenoeg onmogelijk was. Intusschen was het toch, bij gelegenheid 

 dat mijne schepelingen een pad naar een berg zochten, bijna tot eene botsing 

 tusschen hen en een aantal inboorlingen gekomen. Ik liet dadelijk na die be- 

 rigten te hebben ontvangen aan de 4 kimelahas (de sengadji was kort geleden 

 naar Salawatti vertrokken) zeggen, dat zij de bevolking met het ware doel mijner 

 reis zouden bekend maken, maar de menschen bleven altijd vreesachtig, ofschoon 

 minder dan aanvankelijk. Overigens zoude het ook niet onmogelijk kunnen we- 

 zen, dat de een of ander industrieuse Tabellorees voorzegd praatje had uitge- 

 strooid, ten einde de eigenaren van de nabij gelegen plantsoentjes te doen vlug- 

 ten en zoodoende zich zonder moeite de vruchten daarvan te kunnen toeëigenen. 



De tweede helft van Februarij kenmerkte zich door veel regen, waardoor ik mij 

 in mijne ondernemingen niet weinig zag belemmerd. Het bezoek en de exploitatie 

 van de noordkust moest ik uitstellen, te meer daar de voorraad sago verminderde 

 en ik mij dus moest haasten naar Waigioe te komen. Een grootere voorraad 

 dan voor 2 maanden mede te nemen, laat de beperkte ruimte in de praauwen niet tóe. 



De fauna van het eiland bleek mij betrekkelijk arm te zijn; slechts aan in- 

 sekten deed ik een rijken buit op. Het nadere daaromtrent zal ik later bij wijze 

 van eene monogr;iphie mededeelen, evenzoo wat de overige eilanden aangaat. De 

 opgaven van vroegere reizigers aangaande de op Gebeh voorkomende dieren, vooral 

 die van Sonuerat, bleken mij zeer onjuist te wezen. 



Op den 28 stcn Februarij des middags verliet ik Alai en begaf mij naar het 



