— 361 — 



Deze koos ik met toestemming van den imam tot mijne woning, te meer daar 

 nabij het huis van den sengadji reeds eene nieuwe mesigit was opgerot en dus 

 de oude niet meer werd gebruikt. Ik liet nu in den loop van den da» door 

 mijne matrozen het uit rottangbladen — want atappen belmoren te Oemka tot 

 de voorwerpen van luxe en zijn moeijelijk te krijgen — bestaande dak repare- 

 ren, eene deur vervaardigen, enz. Den volgenden dag rigtte ik mij in de ar- 

 moedige, aan de zijden slechts door eenige kokosbladen omheinde hut zoo goed 

 mogelijk in, terwijl mijne jagers en matrozen de verlaten hutten in beslag na- 

 men. Deze hutten waren volgens papoesch gebruik op palen langs het strand 

 opgerigt en wel zoo, dat bij den vloed de zee onder ze heengaat, terwijl ze 

 bij de eb boven het alsdan droogliggend strand staan. Deze bouwtrant is zeker 

 zeer ondoelmatig, aangezien de bewoners bij laag water blootgesteld zijn aan de 

 uitwasemingen van de menigvuldige, min of meer rottende voorwerpen, die als- 

 dan op het strand en onder de hutten blijven liggen. Ik gaf dus aan mijne 

 jagers den raad om, totdat er eene hut voor hun op den vasten grond zou 

 zijn opgerigt, de nachteu op de praauw door te brengen, maar zij vonden dit te 

 omslagtig. Intusschen had reeds den volgenden ochtend één van hun de koorts 

 en er was nog geene week verloopen, of van mijne 18 scheppers waren er 12 

 ziek. Ik gaf nu last de beide minst bruikbare hutten af te breken en met 

 de zoo verkregen materialen een paar nieuwe naast mijne woning op den vasten 

 grond op te rigten en wel met het gunstige gevolg, dat de zieken weldra her- 

 stelden, ofschoon er gedurende mijn verblijf op die plaats altijd eenigen van mijn 

 personeel, van de jagers doorgaans de helft, aan koorts leden. De reden waarom 

 de Papoes hunne hutten op de vermelde ondoelmatige wijzen bouwen, schijnt, 

 oorspronkelijk, bijgeloof te wezen ; namelijk vrees voor geesten (sawangi's), die 

 volgens papoesch en alfoersch geloof niet boven het water durven komen, zoodat 

 menschen, die in boven water gebouwde hutten of in praauwen overnachten, te- 

 gen ze beveiligd. Overigens zijn koortsen, gelijk ik later vernam, te üemka 

 niet zeldzaam, vooral in de kentering, waarin juist mijn verblijf aldaar plaats 

 had. Op het kleine, voor de baai van Oemka gelegen eilandje Saunek, dat 

 toen door 20 — 30 menschen was bewoond, stierven er binnen eene week en juist 

 op den tijd dat ik zoo vele zieken had, niet minder dan zes. 



Weinige dagen na mijne aankomst kwam de sengadji terug en in de vol- 

 gende week verscheen ook de radja van Waigioe, die eigenlijk in de negorij 

 Samsam nabij het moeijelijk toegankelijke, met de zee slechts door eene naauwe 

 straat in verband staande, zoogenaamde meer van Waigioe (Telaga Waigioe of 

 ook slechts Telaga genaamd) verblijf houdt, echter om handelszaken niet zelden 

 naar Oemka komt en aldaar eene vrij goede hut heeft, die tijdens mijne aan- 

 komst door den genoemden boegineeschen handelaar werd bewoond. De sengadji 

 liet zich slechts zelden bij mij zien en was mij eigenlijk in geen opzigt van nut. 

 Daarentegen ontving ik herhaalde visites van den radja en vau den kapitein- 

 laut en aan dezen heb ik, voornamelijk aan den laatstgenoemde, menig interes- 

 sant berigt aangaande Waigioe, zijne bewoners, enz. te danken. Intusschen 

 heeft de ondervinding mij geleerd dergelijke beiïgten met groote voorzigtigheid 

 aan te nemen, doordien de tidoreesche hoofden nooit om een antwoord verlegen 

 zijn en om de waarheid niet veel geveu. Het nut van zulke bengten is voor- 

 namelijk daarin gelegen, dat ze aanleiding geven tot onderzoekingen en waarne- 

 mingen, die men anders weiiigt met zou doen. Ik zal dus ook in mijn verslag 

 slechts melding maken van hetgeen ik zelf gezien of ten minste altijd opgeven, 

 van wien ik de eene of andere mededeeling heb ontvangen, natuurlijk, zonder 

 in dat geval voor de waarheid in te staan. 



