— 362 — 



De negorij Oemka, waar ik tot den aanvang van Mei vertoefde, mij opgegeven 

 als eene van de aanzienlijkste en belangrijkste van Waigioe, bestond echter tijdens 

 mijn verblijf, gelijk boven is vermeld, slechts uit weinige hutten. Zij is gelegen om- 

 trent 1| mijl beoosten de oostelijke monding van straat Gemien, aan eene ruime, het 

 land betrekkelijk diep insnijdende en naar het z. o. opene baai. Deze is op beide zijden 

 ingesloten door steil in zee afvallende, digt met wouden bedekte, bergen, terwijl 

 in het achterste gedeelte, achter de hutten der negorij, langs den voet van de bergen 

 zich een smal, slechts weinige minuten breed, voorland uitstrekt, dat bij de vloed 

 gedeeltelijk onder water staat en bij eb een modderpoel daarstelt, waarin de 

 lotarohboomen weelderig groeijen en tallooze krabben hare onderaardsche gangen 

 aanleggen. Deze omstandigheid, evenals de ligging aan eene van bergen omslo- 

 ten baai, is naar mijn inzien de hoofdoorzaak van de zoo dikwijls voorkomende 

 koortsen. Aan welwater is te Oemka geen gebrek, aangezien er verscheidene 

 bronnen zijn en in den oosthoek van de baai ook een kleine rivier in zee uit- 

 komt. Togten naar het binnenland zijn, tengevolge van de steile en op vele 

 plaatsen ontoegankelijke, bergen moeijelijk en in sommige rigtingen zelfs onmoge- 

 lijk. De beste gelegenheid biedt nog het dal van genoemd riviertje aan en ik 

 ben langs dien weg het land eenige uren binnengedrongen, dat overal dezelfde 

 gesteldheid vertoonde, t. w. tusschen steile bergen en rotsen kleinere en grootere 

 ravijnen, komvormige verdiepingen, wier bodem ten gevolge van de slechte wa- 

 ter-afloop grootendeels week en moerassig is. Intusschen bleek mij dat Oemka 

 een uitmuntend geschikte plaats is tot het opdoen van zoölogische kollekties. Van 

 zoogdieren en reptilen zijn wel is waar slechts weinige species voorhanden, maar 

 zoo veel te rijker aan zeldzame en merkwaardige soorten zijn de klassen der 

 vogels, visschen en insekten. Visschen zijn in de baai in zulk eene menigte voor- 

 handen, dat niet zelden het eenmaal uitwerpen van mijn lang net voldoende 

 was, om ons allen voor i a 2 dagen van visch te voorzien. Tot in de laatste 

 dagen van April kreeg ik nieuwe diersoorten en ik zou dus nog langer geble- 

 ven zijn, indien niet de vele ziektegevallen onder mijne jagers en eigen onge- 

 steldheid, die mij belette werkzaam te zijn en de werkzaamheden van mijn per- 

 soneel behoorlijk na te gaan, mij hadden gedwongen, vroeger dan in mijn plan 

 lag, "Waigioe te verlaten. In de eerste helft van April namelijk had ook ik een 

 hevigen aanval van koorts en niettegenstaande alle aangewende middelen herhaal- 

 den zich deze aanvallen alle weken. "Van dag tot dag hoopte ik, dat eindelijk 

 de verwachte z. o. moesson zou invallen en daardoor, volgens het gevoelen van 

 den radja, het oponthoud te Oemka minder ongezond worden. In deze hoop 

 zag ik mij echter teleurgesteld. Mijn toestand verergerde steeds, zoodat ik het 

 geraden vond te vertrekken, te meer daar mijn voorraad van geneesmiddelen op 

 een minimum was gereduceerd. Aangaande de overige, op deze reis niet be- 

 zochte deelen van het eiland hoop ik bij eene andere gelegenheid nader te kun- 

 nen berigten. Ik ben namelijk van plan, na Salawatti en de n. w. kust van 

 Nieuw-Guinea te hebben bezocht, wat het doei van mijne volgende reis zal we- 

 zen, over "Waigioe naar Ternate terug te keeren en zoodoende het onderzoek van 

 dit eiland ten einde te brengen. 



Wat de heer von Rosenbehg (cf. JN'atuurk. Tijdschr. Dl XXIV pag. 376 — 382) 

 over Waigioe, zijne bewoners enz. heeft berigt, berust op mededeelingen, die hij 

 gedurende een oponthoud van 5 dagen van den ouden radja heeft verkregen, 

 die echter, volgens mijne ondervinding, weinig vertrouwen verdient. Hij is, na 

 in vroegere jaren imam in eene op Ceram gelegen negorij geweest te zijn, als 

 een reeds bedaagde man door den sultan van Tidore tot radja van Waigioe 

 benoemd geworden en heeft zich sinds dien tijd om niets anders bekreund dan 



