— 373 — 



een kleine Ptilotis, een Pachycephala enz, die wel op Gebeh, Waigeoe en an- 

 dere meer oostelijk gelegen eilanden, maar niet op Halmahera voorkomen. Daar- 

 entegen worden de op de tegenoverliggende kust van Halmahera voorkomeude 

 Calao ruficollis, Cacatua cristata, Lycocorax pyrrhopterus, Pitta maxima, Semi- 

 optera AYallacei en vele andere op Dammar niet gevonden. Ook Cervus russa, 

 zoo talrijk op Halmahera en Batjan, komt niet op Dammar, en evenmin op de 

 Obi-eilanden voor. Parelschelpen vond ik in de nabijheid van voormeld eiland 

 Katin.lt. Den 7 c1en Junij begaf ik mij naar de w. kust. Deze is ten gevolge 

 van het overal ondiepe water en de vele koraalbanken, voornamelijk echter ten 

 gevolge van de tot in zee groeijende lolarohboomen, moeijelijk toegankelijk. Op 

 eeuigen afstand van de kust liggen verscheidene eilandjes, waarvan het van eeu 

 kegelvormige berg voorziene Poeloe Woka het aanzienlijkste is. Tusschen deze 

 eilandjes en de kust van Dammar is de zee zoo ondiep, dat verscheidene plaatsen 

 bij eb droog liggen. Op deze groeijen grootere en kleinere lolarohboomen, die 

 aan* het geheel het voorkomen geven van eene overstroomde landstreek. Op de 

 kaart van Melvill is deze streek geheel onjuist voorgesteld. 



In den vroegen morgen van den 8 sten Julij verlieten wij Dammar en bevonden 

 ons tegen 6 ure weer onder de bergachtige kust van Halmahera. Dewora op 

 eenigen afstand links passerende, waren wij nog voor den middag in de ruime 

 baai, aan wier noordelijken rand Talangami — ook Gaane didalam genaamd — is 

 gelegen. Ik bleef hier tot den middag van den 10 den Julij, ten einde nog het 

 een en ander voor mijne kollekties op te doen en te zien, of deze streek wei- 

 ligt iets bijzonders zou opleveren. Niettegenstaande de vele in den laatsten tijd 

 gebruikte kiuine, kreeg ik, waarschijnlijk ten gevolge van het oponthoud aan 

 de lage en gedeeltelijk moerassige westkust van Dammar, op nieuw de koorts en 

 verlangde ik nu zoo spoedig mogelijk naar Temate terug. Ik liet dus na de terug- 

 komst mijner jagers dien dag de praauwen tot naar Passipaléleh brengen, een 

 even benoorden de baai van Talangami gelegen ankerplaats. De kust langs straat 

 Patientie is hier overal bergachtig en levert treffende gezigten op, zoodat de reis 

 er langs aangenaam en niet zoo vervelend en eentoonig is als elders. Te Dewora 

 Pelloe, een van steile rotsen omgeven kleine inham, waar zelfs grootere praauwen 

 digt onder het strand kunnen ankeren, bleef ik den nacht van den ll den Julij. 

 Den 12 den passeerden wij tegen den middag de aan den voet van hooge en schil- 

 achtige bergen gelegen negorij Sakita en bereikten des avonds het uit eenige wei- 

 nige hutten bestaande dorpje Akesoeng, even bezuiden het naauwste punt van 

 straat Patientie. Eenige tusschenliggende eilandjes maken de straat nog naauwer 

 en verbinden als het ware Halmahera met het tegenovergelegen gedeelte van Bat- 

 jan. De stroom in deze engte is gewoonlijk vrij sterk en gaat bij rijzend wa- 

 ter naar het z., bij vallend naar het n. Des morgens was het toen juist de tijd 

 dat de vloed begon en dientengevolge leden den volgeuden morgen onze pogin- 

 gen, om tegen den stroom op de reis te vervolgen schipbreuk. Eerst om 10 ure 

 gelukte het ous de naauwste plaats te passeren Reeds om 3 ure waren wij bij 

 Toelimagnto, eene kleine baai met eene voor praauwen bruikbare haven. Ik be- 

 sloot, ofschoon het nog niet laat was, hier te overnachten, aangezien mijne djoe- 

 ragans beweerden, dat van hier tot Wama geene andere ankerplaats was en het 

 onmogelijk was dit nog dien dag te bereiken. Ook hier reiken de bergen tot aan 

 de kust: zijn echter minder hoog dan bij Takita en Talangami. Den 14 cïen 

 Julij paleerden w jj. ( ] PS middags Tandjong Doipodo, dat op deze kust de grens 

 tusschen het ternataansehe en tidoreesche grondgebied uitmaakt en aan zijn, op 

 den top sterk afgeronden berg gemakkelijk te herkennen is. Even voor het 

 donker bereikten wij de zoogenaamde haven van Wama aan den zuidkant van 

 Tandjong Maidij. Het dorpje Wama zelf ligt een weinig oostelijk daarvan aan 



