FAMILIA IV. HETEROBRANCHOIDEI. 
VREEMDKIEUWIGEN. 
Siluri systemate respiratorio e branchiis et apparato accessorio den- 
dritico vel tubiformi composito, ossibus opercularibus articulatis mobi- 
libus, pinna dorsali simplice vel duplice, cute nuda. 
Aanm. De familie der Heterobranchoiden is eene zeer natuurlijke 
en gekenmerkt door bijkomende ademhalingsorganen, welke zooda- 
nig zijn gebouwd, dat de visschen, tot haar behoorende, in den adem- 
halingstoestel eene hoeveelheid water kunnen opnemen en bewaren, 
waardoor zij buiten het water lang kunnen leven, zonder dat de 
ademhaling daardoor wordt belemmerd. 
De Heterobranchoïden zijn er geheel op gebouwd, een gedeelte van 
hun bestaan buiten het water te kunnen doorbrengen. De kracht, 
waarmede de kieuwopening kan gesloten worden, maakt de bewaring 
van het opgenomen water tusschen de kieuwplaten reeds gemakkelijk. 
De geslachten Heterobranchus en  Clarias bezitten aan elk 
zijde eene bijkomende kieuwholte, welke zich tot ver onder het 
schedelgewelf uitstrekt, door vliesachtige kieuwplaten kan worden 
afgesloten en in welke zich twee dendritische druiventrosvormige 
organen bevinden, welke van de kieuwbogen ontspringen en geheel 
vrij in de kieuwholte liggen, waar zij door het zich daarin bevinden- 
de water worden omspoeld. Deze bijkomende kieuwholte is zoodanig 
gebouwd, dat het daarin bevatte water eensdeels kan dienen om de 
3 
dendritische aanhangsels en de eigenlijke kieuwplaten vochtig te 
houden en ten andere de toetreding van lucht toelaat, om het verdwe- 
nen gehalte aan zuurstof in het water te vervangen. 
Pij Saccobranchus of Heteropneustes is eene andere inrigting, doch 
van overeenkomstige strekking. De bijkomende kieuwholte ligt hier niet 
onder het schedelgewelt en bezit niet de druiventrosvormige kieuw- 
boogaanhangsels, maar strekt zich als eene lange buis tusschen de spier- 
