294 
massa aan elke zijde van den rug uit. De kieuwbogen liggen digt 
tegen elkander aan en kunnen gemakkelijk den toegang tot de adem- 
halingsbuis volkomen afsluiten en weder openen. Ook hier alzoo 
kan het water, tot hetzelfde einde als bij Heterobranchus en Clarias, 
in de kieuwholte bewaard blijven en met versche lucht vermengd 
worden, wanneer de visschen zich buiten het water ophouden. 
Overigens hebben de geslachten Heterobranchus, Clarias en Sac- 
cobranchus zoo vele punten van overeenkomst in hunne bewerktuiging , 
dat hunne natuurlijke verwantschap niette miskennen valt. Ziet men 
den kop van Saccobranchus, zonder het ligchaam, dan wordt men 
verleid dien voor een kop van Heterobranchus of Clarias te houden, 
zoo groot is de overeenkomsten in gedaante, bewerktuiging van het 
kopschild, bek en voeldraden en tandenstelsel, en zelfs vindt men bij 
Saccobranchus de hoekige insnijding in den voorrand van de onder- 
kaakstandbanden terug. Ook in den vinbouw zijn de verschillen in 
het wezenlijke minder groot dan oppervlakkig schijnt. Borstvinnen , 
buikvinnen, aarsvin en staartvin bieden geene wezenlijke verschillen 
aan, en wat de rugvin betreft laten zich de verschillen terug brengen 
tot de meerdere of mindere lengte der straalachtige rugvin en hare 
vervanging door eene meerder of minder ontwikkelde vetvin. In- 
derdaad, terwijl bij Clarias nagenoeg de geheele lengte van den rug 
wordt ingenomen door eene zeer ontwikkelde straalachtige vin, ziet 
men die vin bij Heterobranchus wel nog nagenoeg den geheelen rug 
innemen, doch gescheiden in een straalachtig en straalloos gedeelte, 
welke beide gedeelten bij de archipelagische soort ook reeds aanmer- 
kelijk minder ontwikkeld zijn dan bij de egyptische. Nu vindt men bij 
Saccobbranchus juist eene dergelijke maar nog minder ontwikkelde rug- 
vin terug, want het straalachtige gedeelte is tot op eenige weinige 
stralen verkort en door eene ledige ruimte van de vetvin gescheiden, 
en de vetvin zelve zoo weinig ontwikkeld, dat zij zeer ligtelijk niet op- 
gemerkt wordt, aangezien zij is teruggebragt tot een’ zachtkens met de 
ruglijn ineenvloeijenden huidzoom, welke zich echter bij mijne voor- 
werpen van Calcutta zeer duidelijk als vetvin herkennen laat, vooral 
wanneer men ze tegen het licht houdt. 
