BESTUIVIXG EN BEVRUCHTING. I3 



dan ook een zeldzaamheid als in de natuur insektenbloemen 

 door gemis aan bestuiving geen vrucht vormen. 



Zoodra daarentegen, door welke oorzaak ook, demogelijk- 

 heid uitgesloten is, dat de insekten toegang tot de bloemen 

 hebben , is de kans om vrucht te zetten bij vele planten zeer 

 gering. Als bewijs hiervan kan het bekende verschijnsel dienen, 

 dat de gewassen onzer broeikassen , ja de sierplanten onzer 

 kamers zoo zelden rijpe zaden dragen. Het laatste is vooral 

 van de Primula sinensis algemeen bekend, die zoo uiterst rij- 

 kelijk bij ons bloeit en toch hoogst zeldzaam in kamers zaad 

 geeft. Zet men ze daarentegen aan de vrije lucht, waar zij 

 door insekten bezocht kunnen worden , zoo is er geen moei- 

 lijkheid mede verbonden, zaad van haar te winnen. 



Bekend is ook het geval der vanielje, welker vruchten onder 

 den naam van vanieljestokjes welbekend zijn, om den aange- 

 namen aromatischen smaak , dien zij bij het koken met spijzen 

 aan deze mededeelen. De vanielje is een klimplant, die in de 

 bosschen van Mexico en het noordelijk deel van Bra^dlië in 

 het wild aangetroffen wordt. Thans wordt zij veelvuldig ge- 

 kweekt, en is ook naar onze Oost-Indische bezittingen, vooral 

 naar Java, overgebracht. Toen men voor het eerst de vanielje 

 op Java had geplant , gelukte het aan een zorgvuldige kwee- 

 king, niet alleen de plant zelve tot haar volle ontwikkeling te 

 brengen, maar ook haar rijkelijk bloem te doen dragen. Doch 

 de bloemen verwelkten en vielen af. zonder dat de vrucht 

 gezet was. Jaren duurde het, dat het bijna bereikte resultaat 

 uitbleef, en dat geen vruchten konden verkregen worden. En 

 reeds was men op het punt de geheele vanielje-cultuur op Java 

 op te geven , toen gelukkigerwijze de oorzaak van dit voort- 

 durend mislukken ontdekt werd. 



De zonderlinge bouw van de bloem der vanielje maakt , dat 

 slechts één enkele soort van insekt haar stuifmeel op den 

 stempel overbrengen kan. Dit insekt leeft in de streken waar 

 de vanielje inheemsch is, doch komt op Java niet voor. Hier 

 was een bestuiving langs natuurlijken weg dus onmogelijk. Het 

 stuifmeel kwam bij de gekweekte planten nooit op den stempel ; 

 dit was de reden , waarom de vruchten zich nooit ontwikkel- 



