14 BKS'iUlVING EX BEVRUCHTIXG. 



den. Het eenige middel om dit gebrek te verhel jjen was dus, 

 door arbeiders liet stuifmeel uit de meeldraden te laten nemen, 

 en op den stempel te laten brengen. Door middel van een fijn 

 houten staafje moet het stuifmeel van iedere bloem op iederen 

 stempel worden overgebracht. Deze methode bleek spoedig 

 volkomen doeltreffend te zijn. Want sedert de invoering dezer 

 kunstbev^^erking, levert de vanielje op Java telken jare een 

 rijken oogst van vruchten, en is hare cultuur aanzienlijk toe- 

 genomen. De duurte der vanieljestokjes is voor een groot deel 

 een gevolg van de zeer aanzienlijke onkosten aan handarbeid, 

 die blijkens het medegedeelde voor de cultuur dezer plant 

 noodzakelijk zijn. 



Dat een kunstmatige bestuiving in de plaats der natuurlijke 

 bestuiving door insekten treden kan, werd voor het eerst in 

 de vorige eeuw door Koel reuter aangetoond. Hij liet een 

 groep planten van Hibiscus door insekten bestuiven, en bestoof 

 zelf gelijktijdig bij andere planten bloem voor bloem met een 

 penseeltje, terwijl hij de planten tegen het bezoek van insekten 

 beschermde. 310 bloemen bestoof hij op deze wijze, evenveel 

 liet hij door insekten bestuiven. Van de eerste 310 bloemen 

 verkreeg hij 11237 ^'ÜP^ zaden, van de laatsten 10886; het 

 geheele verschil bedroeg dus slechts 351, dus weinig meer 

 dan één zaad ]:»er bloem. Dit kleine, ten nadeele der insekten- 

 bestuiving uitgevallen verschil vindt daarenboven zijn oorzaak 

 in een paar koude dagen gedurende de proef, daar er op deze 

 dagen geen insekten vlogen. In elk geval bewijst de proef, 

 dat in beide gevallen ongeveer een even volkomen resultaat 

 bereikt wordt. 



Het volkomen bewijs, dat bij talrijke bloemen de hulp der 

 insekten voor de bestuiving noodzakelijk is, kan slechts door 

 rechtstreeksche proeven geleverd worden. Hiertoe volgt men 

 de in fig. 8 afgebeelde methode. Men neemt twee ongeveer 

 gelijk ontwikkelde exemplaren derzelfde soort, kort voor het 

 openen der bloemen of tijdens den bloei. In het laatste geval 

 moet men alle bloeiende of reeds uitgebloeide bloemen af- 

 plukken. Nu plaatst men de eene plant onder een klok, wier 

 wand ten deele uit glas, ten deele uit fijn gaas is gevormd 5 



