DE MEELDRADEN EN HET STLIFMEEL. 55 



Allen hebben kleine bloempjes, die in grooten getale tot 

 bloemhoofdjes vereenigd zijn. Het zijn deze bloemhoofdjes, 

 die door leeken gewoonlijk voor bloemen worden aangezien, 

 en vandaar den naam van samengestelde bloemen ontvangen 

 hebben. In de eigenlijke bloempjes zijn de meeldraden steeds 

 vijf in getal, en hunne helmknoppen zijn tot een nauw^e buis 

 vergroeid , gelijk fig. 20 duidelijk aantoont. Bij de beschrijving 

 dezer figuur werd reeds opgemerkt, dat de stuifmeelhokjes 

 zich aan de binnenzijde der buis openen , en het stuifmeel 

 dus binnen in de buis ontlasten. Hoe dit poeder uit de buis 

 verwijderd wordt , willen wij thans eenigszins nader uiteen- 

 zetten, om daarbij de prikkelbaarheid der meeldraden zelve 

 te bespreken. Ik volg daarbij de uitvoerige beschrijving, die 

 van deze verschijnselen, voor meer dan een eeuw (1766), door 

 een der beroemdste plantenphysiologen, Koelreuter, den ont- 

 dekker der planten- bastaarden , gegeven is. 



Men neemt waar, dat de stamper nog tijdens den bloei der 

 kleine bloempjes, welker vereenigde menigte de bloemen der 

 distels uitmaakt, sterker dan alle overige deelen in de lengte 

 groeit. Aanvankelijk met zijn top onder de buis der meel- 

 draden, dringt hij zich bij zijn groei met alle kracht door 

 deze buis heen , en moet daarbij het stuifmeel , dat reeds uit 

 de geopende helmknopjes in de buis gestort is, voor zich 

 heen schuiven. Daardoor worden de helmdraden natuurlijk 

 zeer gespannen en er toe gebracht hun prikkelbaarheid te 

 toonen. Deze bestaat daarin, dat de helmdraden zich bij de 

 minste aanraking aanzienlijk verkorten, en daardoor de buis 

 der helmhokjes met groote kracht naar beneden trekken. Deze 

 beweging kan men door hetzelfde bloempje verscheidene 

 malen laten herhalen, als men het slechts na elke beweging, 

 vóór de nieuwe prikkeling, een korteren of langeren rusttijd 

 gunt, al naar gelang het weder warm of koud is. Deze zelfde 

 omstandigheid bepaalt ook de kracht der beweging. Dikwijls 

 heeft een bloempje, na volbrachte beweging, een gedrongen 

 stelling bekomen , wat steeds het geval is zoo een of twee 

 der meeldraden zich sterker of omgekeerd minder sterk samen- 

 getrokken hebben dan de andere en de buis daardoor in een 



