VOOR DE BESTUIVING DOOR INSEKTEN, 



steeksel van het onderlipje. Trekt men namelijk in een levende 

 bloem het onderlipje voorzichtig naar beneden, zoo gaat deze 

 plooi mede. Laat men nu het lipje los, zoo ziet men dat het. 

 als door een elastische kracht gedreven, weer naar zijn vroe- 

 gere plaats terugkeert en daarbij de plooi tegen het bovenlipje 

 aandrukt. Een volkomener afsluiting der bloem tegen regen 

 en tegen schadelijke of nuttelooze insekten kan men zicli ter 

 nauwernood denken. Doch hoe kunnen dan die insekten . welke 

 de bloera bestuiven moeten . er in binnendringen r Het ant- 

 woord op deze vraag is zeer eenvoudig. Alleen hommels kun- 

 nen dit. Zij vliegen op het onderlipje aan , en zetlen zich daar- 

 op neer. Door de zwaarte van hun lichaam wordt nu het lipje 

 van zelf naar beneden gedrukt en de bloem dus geopend. Zij 

 kruipen nu op de plooi , tusschen de twee verheven lijsten op 

 deze in, en worden daarbij door een gekleurde vlek geleid, 

 die hun den weg naar den iionig aanwijst. De opening tusschen 

 de plooi en liet bovenlipje is nu juist zóó groot geworden, 

 dat de hommel er door heen kan , en met uitgestrekten bek 

 den honig in het kleine zakje onder aan de bloemkroon (zie 

 de figuur) bereiken kan. De meeldraden en de stijl liggen nu 

 zoo tegen het bovenlipje aan, dat de geheele rug van den 

 hommel er langs moet strijken , en dat de stempel dus stuif- 

 meel , dat het dier van een vorig bezoek medebrengt , kan op- 

 nemen , terwijl de meeldraden den gast met nieuw stuifmeel 

 beladen. Zoodra de hommel de bloem verlaat, klapt het on- 

 derlipje weer tegen den bovenhp aan, en de bloem is geslo- 

 ten. Kleinere soorten van hommels en bijen zijn niet zwaar ge- 

 noeg om het lipje door hun gewicht te openen , zij kunnen 

 dus den honig niet bereiken. Grootere soorten kunnen niet 

 door de opening , en zijn dus eveneens van het genot van den 

 honig uitgesloten. Slechts die soorten , die juist zoo gevormd 

 en zoo groot zijn, dat zij bij hun bezoek bestuiving teweeg 

 brengen , worden tot den honig toegelaten. 



Tot nu toe hebben wij onze opmerkzaamheid bijna uitsluitend 

 op den vorm der bloemkroon gericht; thans geven wij, voor 

 wij van dit onderwerp afstappen, ook nog de bewegingen aan ^ 

 die dit orgaan maakt. Iedereen weet dat, in jeugdigen toe- 



6 



