120 BESTUIVING VAN KLIilNIiLOKMlGK 



onderwerp, dan dat ik haar hier als een bijzaak zou willen 

 behandelen. 



De tweede afdeeling van ons tegenwoordig hoofdstuk zou , 

 zoo deelde ik in het begin mede , de zelfbestuiving bij gebrek 

 aan insekten-bezoek bespreken. Terwijl de meeste, vooral de 

 grootbloemige planten, zoo werkzame lokmiddelen bezitten, 

 dat zij zeker zijn door insekten bezocht en bestoven te worden , 

 is deze zekerheid bij vele andere, vooral kleinbloemige soorten , 

 op verre na zoo groot niet. De eerstgemelde bloemen kunnen 

 veilig hare bestuiving geheel aan de gevleugelde bezoekers 

 overlaten, en doen dit dan ook in den regel; ontbreekt een 

 enkelen keer dit bezoek, of verhindert men den insekten den 

 toegang kunstmatig, zoo zetten zij geen vrucht. Anders is het 

 bij vele kleinbloemige planten , zulke , die geen in 't oog loopende 

 bloemgroepen , of bizonder sterken reuk bezitten. De kans, dat 

 hare bloemen eens niet door insekten bestoven worden , is steeds 

 voorhanden, en er zou dus maar al te dikwijls geen vrucht 

 gevormd kunnen worden , zoo de natuur hier niet op andere 

 wijze gezorgd had. Dit heeft zij gedaan , door aan deze ge- 

 wassen de mogelijkheid te geven, dat ook zonder vreemde hulp 

 het stuifmeel op den stempel der eigen bloem valt , en dat deze 

 bestuiving bevruchting ten gevolge heeft. 



Door de onderzoekingen van Muller is bewezen , dat zoowel 

 in 't algemeen als bij vergelijking van verwante vormen met 

 elkander die bloemen de zekerste zelfbestuiving hebben , die 

 het minst in 't oog vallen , en wier insektenbezoeken dienover- 

 eenkomstig het zeldzaamst zijn. Vooral bij kleine honiglooze 

 bloemen is het bezoek van insekten uiterst spaarzaam, bij 

 sommige soorten zelfs in zoo hoogen graad, dat slechts regel- 

 matige zelfbestuiving het voortbestaan der soort mogelijk maakt. 

 Voorbeelden hiervan leveren sommige kleinbloemige soorten 

 van Nachtschade (Solanum), Hertshooi (Hypericum), Agrimonia, 

 Anagallis en anderen. Vergelijkt men het Kruiskruid (Senecio 

 vulgaris) met de grootbloemige soorten van Senecio, de rond- 

 bladige Mal va, met hare kleine bloemen, met de fraaie bosch- 

 Malva, de kleine Geraniums met de grootbloemige verwanten , 

 zoo zal men steeds zien, dat de eersten weinig, de laatsten 



