136 HKT ONTSTAAN VAN VRUCHTEN EN ZADEN. 



die zich verder ontwikkelen, ofschoon zij niet bevrucht zijn; 

 hiertoe zijn steeds de zaadhuid en het kiemwit, en de vrucht 

 zelf te rekenen. En daar nu in gewone gevallen de laatstge- 

 noemde deelen zich slechts dan ontwikkelen , wanneer er be- 

 vruchting heeft plaats gehad, en verwelken en afvallen zoo 

 dit niet het geval was , zoo moeten wij hunne ontwikkeling 

 ook als gevolg der bestuiving aanzien. Wij komen dus tot de 

 stelling: De bestuiving heeft, behalve haar rechtstreeksch ge- 

 volg, het ontstaan der kiemen voor nieuwe individu's, nog 

 een aantal secundaire gevolgen, nl. de verdere ontwikkeling 

 van de hulsels , welke de jonge en teedere kiemen beschermen 

 moeten. Het zijn deze secundaire gevolgen, die wij in dit 

 hoofdstuk wenschen te behandelen. 



Bij deze behandeling zullen wij herhaaldelijk melding te 

 maken hebben van de zoogenoemde bastaardbestuiving, en 

 ik wil daarom vooral aan dit onderwerp eenige woorden 

 wijden. 



Het spreekt van zelf, dat wanneer een insekt van de eene 

 bloem naar de andere vliegt , overal honig zoekt en stuifmeel 

 verzamelt, en weder op de stempels afzet, dat dan zeer dik- 

 wijls stuifmeel op stempels van geheel andere bloemsoorten 

 zal gebracht worden. Wel is waar bezoeken vele insekten bij 

 voorkeur bepaalde bloemsoorten; doch hun keus is toch bijna 

 nooit zoo uitsluitend , dat zij zich slechts met een enkele stuif- 

 meelsoort zouden beladen. Het is dus onvermijdelijk, dat op 

 sommige stempels stuifmeel van geheel andere planten komt. 

 Zulk een bestuiving nu kunnen wij in het algemeen bastaard- 

 bestuiving noemen. Is het verschil der beide plantensoorten 

 te aanzienlijk, bestaat er te weinig overeenkomst tusschen die 

 plant die het stuifmeel leverde, en die welker stempel be- 

 stoven werd, zoo zal deze bestuiving in den regel geen ge- 

 volg hebben. Het zal eenvoudig zijn, alsof er geen bestuiving 

 had plaats gehad. Zijn de beide plantensoorten echter nauw 

 aan elkander verwant of komen ze in hun bouw en in de 

 eigenschappen van het kleverig vocht harer stempels toevallig 

 overeen , zoo kan zich het stuifmeel op den vreemden stempel 

 op de gewone wijze ontwikkelen, en dikwijls ook de zaad- 



