48 HET ONTSTAAN VAN BAS'IA ARDKN. 



regel afgeleid, dat men verschillende soorten van kool niet op 

 hetzelfde veld of in denzelfden tuin, in één woord niet in elkan- 

 ders nabijheid mag laten bloeien en zaaddragen. daar men 

 anders van de reinheid van het zaad niet zeker kan zijn. Voor 

 ons volgt er uit, dat bastaardbevruchting bij koolsoorten even- 

 zoo gemakkelijk plaats vindt als zelfbevruchting. 



Heeft men daarentegen plantensoorten . die niet of slechts 

 bij uitzondering door insekten bestoven worden, b.v. erwten, 

 zoo mag men van deze de meest verschillende variëteiten 

 naast en tusschen elkander kweeken. Vele der thans gebrui- 

 kelijke erwtensoorten werden omstreeks het begin dezer eeuw 

 door kunstmatige kruisingen der toen bestaande vormen ver- 

 kregen; deze nieuwe soorten zijn constant geworden en blijven 

 dit, al worden zij door elkander gekweekt. 



Op den regel, dat variëteiten derzelfde soort gemakkelijk 

 bastaarden leveren , komen een zeer groot aantal uitzonderin- 

 gen voor. Zoo zijn er onder de talrijke vormen van Mais of 

 turksche tarwe slechts weinige, die elkander met goed gevolg 

 kunnen bevruchten. 



Op de variëteiten der zelfde soorten volgen in gemakkeiijk- 

 heid van bastaardvorming de soorten van een zelfde geslacht. 

 En evenals de bedoelde eigenschap voor de variëteiten niet 

 overal in het plantenrijk even sterk ontwikkeld is, evenzoo is 

 dit, en in nog veel hoogere mate. voor de soorten het geval. 

 Er zijn geslachten, wier soorten zeer gemakkelijk met elkander 

 bastaarden leveren, ja waar dit vermogen bijna even sterk 

 ontwikkeld is als dat der voortplanting zonder kruising. Onder 

 de bij ons in het wild voorkomende geslachten noem ik de 

 wilgen (Salix), de toorsten (Verbascum) en de distels (Cirsium) 

 als voorbeelden. Bij dezen, vooral bij de eerstgenoemden, vindt 

 men zoo talrijke bastaardvormen . dat het dikwijls niet niogelijk 

 is te beslissen, of een in het wild verzameld exemplaar tot 

 een zuivere soort behoort, of wel tot een bastaardvorm. ; iets, 

 wat de studie der soorten in deze geslachten natuurlijk zeer 

 bemoeilijkt. 



Onder de cultuurplanten . die voor de vorming van soort- 

 bastaarden het meest bekend zijn , noem ik in de eerste plaats 



